VishareClub.com – Trithức là sứcmạnh

Xin chân thành cảm ơn chịCTT (Chân Trời Tím) đã chia sẻ quyển sách này với Thư Quán. Trong quyển sách này, bối cảnh và các câu chuyện mà tác giả dẫn chứng, các sự kiện lịch sử, các địa danh… là vào những năm thập niên 50. Chính vì vậy, khi xem qua quyển sách này các bạn đọc cần lưu ý cột mốc thời gian và các dẫn chứng mà tác giả đưa ra trong nội dung, trong đó bao gồm cả từ ngữ phổ thông thường được dùng lúc bấy giờ mà ngày nay chúng ta ít nghe hay sử dụng. Chúc các bạn vui vẻ.

ldlvinhquang.

* * *

Tâm lý học là một khoa học người ta thường nhắc nhở đến nhiều nhất, song cũng là một môn khoa học mà ít người hiểu nó nhất, lại càng ít người biết áp dụng một cách hữu ích trong đời sống thực tiễn.

Trong rạp hát, sau khi anh kép cao hứng xổ một tràng lý luận dài dòng và kết thúc bằng một câu đại để: “Tiền! Tiền! Than ôi đời này chỉ có tiền, chỉ vì tiền, tiền là tất cả. Tiền! Tiền! Vì mi mà người ta đã phạm bao nhiêu tội ác”. Một tràng pháo tay phát lên từ những hàng ghế cuối cùng, ông khán giả ngồi kề tôi cũng gật đầu nói với người bạn: “Đúng là tâm lý hết sức!”.

Cô Hai bán hàng đọc xong một quyển “tâm lý xã hội ái tình, tiểu thuyết” trong đó kể lại một câu chuyện cũ rích như quả địa cầu đại khái: Chàng yêu nàng, dan díu với nàng, nhưng sau đó nghe lời cha mẹ bỏ rời nàng để cưới một cô gái khác có bề thế hơn, bình phẩm với cô bạn đồng sự: “Thật đúng là tâm lý người đời!”.

Đó, đại để phần đông người ta chỉ hiểu tâm lý học qua một vài điểm tâm lý sơ đẳng như thế. Ngoài ra họ không biết rõ tâm lý học nghiên cứu những gì, những phương pháp hoặc công dụng của tâm lý học ra sao cả.

Chúng ta đừng nghĩ rằng những người văn hóa khá cao, những người đã từng theo học lớp triết học ban tú tài chẳng hạn có một ý niệm rõ rệt hơn về tâm lý học. Vâng, trong những lớp triết học họ có học qua môn tâm lý học thật, các giáo sư giảng giải cho họ biết những sinh hoạt của tình cảm, của trí thức, có định nghĩa cho họ hiểu thế nào là ý thức, thế nào là vô thức. Họ cũng phân loại các khuynh hướng, các cảm giác, các ảnh tượng. Họ cũng biết phân biệt thuyết chủ nghiệm khác thuyết chủ lý ra sao. Nhưng sau mấy năm đèn sách, mớ trí thức họ đã thâu thập về tâm lý học vẫn lẻ tẻ, rời rạc, có thể thỏa mãn óc tò mò của trí thức nhiều hơn là giúp ích cho họ. Vì thế không mấy người biết nhận định một cách rõ rệt, tổng quát về cái “khoa học của đời sống” ấy và khi bước ra thực tế không mấy người biết áp dụng tâm lý học một cách có ích lợi.

Về tâm lý học, ngoài các phần tâm lý học thuần túy mà người ta cũng gọi là tâm lý học ở nhà trường, còn phần tâm lý học thực tiễn, cái phần tâm lý học “có thể dùng vào một công việc gì” mà các nhà tâm lý học hiện giờ, nhất là những nhà tâm lý học Anh–Mỹ vốn vẫn có óc thực tiễn, đặc biệt chú trọng và đang hướng những tìm tòi, khảo cứu của họ vào đó.

Người ta có thể áp dụng tâm lý học vào các ngành đại để:

Về y học: Khoa phân tâm thần học, tâm lý học.

Về chức nghiệp: Hướng dẫn trong việc chọn nghề, tuyển trạch người làm, tổ chức công việc làm.

Về giáo dục: Hướng dẫn việc học, tuyển trạch, tâm lý nhi đồng, khoa sư phạm.

Về thương mại: Bán hàng, quảng cáo.

“Và ngay trong đời sống hàng ngày, người ta luôn luôn có dịp nhờ đến tâm lý học để nhận định rõ rệt cá tính của người mình giao tiếp, để hiểu rõ dục vọng, sở thích của họ, để biết họ muốn gì, suy nghĩ những gì và cảm tưởng họ ra sao. Người bán hàng cần biết gợi sự ham thích của khách hàng để họ mua hàng. Nhà y sĩ cần biết phán đoán về người bệnh. Viên sĩ quan cần hiểu những binh sĩ dưới tay mình. Nhà văn cần hiểu tâm lý các nhân vật mình tạo ra. Vợ chồng cần hiểu nhau. Cha mẹ cần hiểu con cái.

Đó âu cũng là một khuyết điểm lớn của nền giáo dục hiện tại, chỉ quan tâm đến chữ “Trí” mà ít nghĩ đến chữ “Hành”, chỉ lo dạy cho bạn trẻ “biết” thật nhiều điều mà không dạy cho chúng “biết hành động” hoặc ít ra vạch cho chúng “biết đường lối để hành động”. Các giáo sư thường nhồi nhét vào óc các sinh viên mớ hiểu biết hỗn tạp với những lý thuyết, những giả thuyết, những tài liệu, những thí nghiệm mà các nhà tâm lý học xưa nay đã thâu thập. Có mấy người đã biết vạch cho bạn trẻ rõ: Bằng cách nào người ta có thể dùng tâm lý học để phát triển cá tính của mình, có thể dùng kỹ thuật tâm lý học nào để làm cho mình thêm sức hăng hái hoạt động hoặc thêm sức chịu đựng, dùng tâm lý học cách nào để quan sát, phân tách và nhận xét tâm tính của những người mình gần gũi?

Vì thế, đa số các bạn trẻ (kể luôn những bạn trẻ có học) rất ngỡ ngàng khi bước ra đời thực tế và họ thường tỏ ra bất lực khi phải hành động. Mớ kiến thức của họ chỉ là những món đồ trang hoàng chứ không phải là những dụng cụ có thể giúp họ xây dựng một đời sống tươi đẹp cho riêng cá nhân họ chứ đừng nói đến việc thực hiện những công cuộc gì lớn lao có thể giúp ích cho xứ sở, cho nhân loại.

Quyển “La Connaissanee Des Hommes” của Philippe Girardet mà chúng tôi đã dịch và trình diện sau đây là một quyển sách thực tiễn. Tác giả vốn là một nhà văn nhưng đã từng lăn lộn trong giới doanh nghiệp, gần gũi với thực tế nên những sách ông soạn phần nhiều đều có tính cách thực tiễn. Dựa vào một lý thuyết về cá tính con người của hai giáo sư F. Achille Delmas và Marcel Boll, ông thử áp dụng thuyết ấy vào đời sống thực tiễn và theo lời ông thú nhận: “Không lúc nào ông thấy nó sai”. Đặc biệt nhất là ông đã khéo trình bày một vấn đề trừu tượng bằng một cách rất “sống”, ông đã khéo giảng giải một khoa học khúc chiết một cách rất sáng sủa.

Riêng chúng tôi, cũng nhờ may mắn có dịp đọc qua quyển “La Personnalité Humaine” của F. Achille và M. Boll mà thấy thích thú nghiên cứu về tâm lý học và cũng đặng hiểu nó một cách rõ ràng hơn. Chúng tôi cũng đã thử áp dụng tâm lý học một cách ích lợi trong nhiều ngành mà chúng tôi đã có dịp trình bày với độc giả hai quyển “Nghề Bán Hàng” và “Tâm Lý Ái Tình”. Cũng từ lâu rồi, chúng tôi có ý định giới thiệu lý thuyết của hai giáo sư ấy với độc giả trong nước nhưng chưa biết phải trình bày thế nào cho dễ hiểu vì nếu dịch thẳng quyển “La Personnalité Humaine” của F. Achille và M. Boll ra Việt văn thì chắc không bổ ích bao nhiêu vì hai nhà tâm lý học này trình bày thuyết của họ theo lối các nhà bác học nghĩa là đứng trên tầm hiểu biết của họ mà giải thích, bất chấp trình độ hiểu biết của phần đông độc giả, thì học chăng chỉ có ích cho một số hiếm người đã từng gần gũi với nhiều loại sách tâm lý. Tình cờ chúng tôi có dịp đọc quyển “La Connaissance Des Hommes” của Philippe Girardet trong đó tác giả cũng có ý định như chúng tôi là thử giải thích thuyết ấy cho đa số người đọc có thể hiểu, lẽ dĩ nhiên là cho độc giả Pháp, và thử áp dụng thuyết ấy vào đời sống thực tiễn.

Ông Philippe Girardet đã viết một quyển sách chúng tôi định viết. Không phải mất thì giờ để làm lại công việc đã có người khác làm và làm rất hay, chúng tôi thấy chỉ việc xin phép tác giả cho dịch sách ấy ra Việt văn là có thể thực hiện ý định của mình. Tác giả đã vui lòng cho phép và hôm nay quý độc giả có dịp đọc quyển “Biết Người”, tâm lý học áp dụng vào đời sống thực tiễn, sớm hơn chúng tôi đã tiên liệu.

Sở dĩ chúng tôi dịch quyển “Biết Người” vì muốn giới thiệu với độc giả một khoa học rất hữu ích: Tâm lý học, mà nhất là vì đó là một quyển sách phổ thông kho học đã đặng viết bằng một lối văn hết sức giản dị, dễ hiểu. Đó là một thí nghiệm chứng tỏ người ta có thể giảng giải những khoa học khúc chiết bằng một lối văn thông thường cho mọi người có thể đọc và hiểu. Tác giả có nói rõ ý định của mình ở chương đầu sau đây. Riêng về phần tác giả, chúng tôi nhận thấy ông đã đạt mục đích một cách rực rỡ. Những ai từng có dịp đọc qua quyển “La Personnalité Humaine” của F. Achille và M. Boll và quyển“La Connaissance Des Hommes” của Philippe Girardet ắt cũng phải đồng ý với chúng tôi rằng chính ông sau này đã giúp chúng ta hiểu rõ lý thuyết của Delmas và M. Boll còn hơn hai người cha đẻ ra thuyết ấy.

Nhưng về phần dịch giả, chúng tôi có đạt được mục đích ấy chăng? Điều đó cũng còn tùy sự rộng lượng của độc giả. Khoa tâm lý học đối với chúng ta còn mới quá, sách về tâm lý chưa có bao nhiêu, chúng ta lại thiếu cả những danh từ về tâm lý học. Vì thế trong sách này mỗi khi phải dùng đến một danh từ hơi chuyên môn hoặc chưa được thống nhất chúng tôi có chua thêm tiếng Pháp để độc giả có dịp đối chiếu và ở phần sau sách chúng tôi có làm một tự vựng giải thích các danh từ ấy.

Tin rằng một khi đã hiểu qua những khó khăn ấy, quý độc giả chẳng những sẽ không “quá nghiêm khắc” đối với chúng tôi mà còn sẵn lòng chỉ bảo cho những khuyết điểm và chúng tôi xin có lời thành thật cảm ơn trước.

Dịch giả cẩn chí

Tháng 5/1956

Chương 1

Bạn Gái và Sự Chinh Phục

Nghệ thuật chinh phục đối tượng tượng không chỉ là một lĩnh vực của riêng các đấng mày râu, mà ngay cả với phái yếu cũng rất quan trọng. Để có thể hấp dẫn, lôi cuốn một người đàn ông, một bạn trai lý tưởng mà bạn thích, vấn đề khả năng và sở trường của một người con gái là cần thiết. Trong cuộc sống ngày nay, làm thế nào để cho một người đàn ông yêu tha thiết và muốn đi đến hôn nhân thực sự với bạn, thì quả là một điều không đơn giản. Có lẻ do cuộc sống xã hội ngày càng bực bách và đầy dẫy những khó khăn, trong khi người đàn ông luôn coi trọng sự thành đạt, nên họ rất ngần ngại khi quyết định lập gia đình. Quen và yêu nhau, với họ là một điều dễ dàng, thậm chí họ luôn sẳn sàng. Thế nhưng khi đề cập tới chuyện hôn nhân, hầu như nhiều đàn ông đều lẩn tránh bằng những câu bóng gió vu vơ rồi tìm cách lơ đi. Do vậy trong tình yêu, khả năng chinh phục của người con gái rất quan trọng. Để có thể giúp bạn có được người bạn đời lý tưởng:

– Đừng bao giờ đòi hỏi quá cao về mẫu người bạn tình. Hãy đưa ra một tiêu chuẩn khiêm tốn, hợp với thực tế thân phận của mình. Ngày nay, đa số đàn ông đều có một kiến thức nhất định cũng như khả năng nhìn nhận thế giới xung quanh. Việc xỏ mũi họ không phải dễ.

– Hãy nhận thức đuợc mục tiêu và đối tuợng mà bạn muốn chọn, nên bình quân tiêu chuẩn của đối tượng. Chẳng hạn một cô hàng nước thì đối tượng thấp nhất là anh chàng đồng gánh như mình và cao nhất là ông chủ cửa hàng tạp hoá. Như vậy, tiêu chuấn giữa hai đối tuợng trên là… anh chàng quản lý tạp hoá. Bạn đừng mơ làm vợ một giám đốc hay chàng tài tử điện ảnh nào đó, vì những ước mơ đó khó trở thành hiện thực.

– Một khi đã lùng săn ra đối tượng mà bạn cho là như ý, hãy mạnh dạn tiếp cận và ra hiệu cho chàng tiến tới. Từ đó, bạn sẽ dễ dàng có cơ hội để tìm hiểu về những sở thích, tính tình, công việc… các yếu tố cần thiết cho hạnh phúc gia đình sau này.

– Theo thời gian, khi mối quan hệ giữa bạn và đối tượng đã trở nên khắng khít, bạn nên tìm cơ hội bộc lộ những thói quen không mấy tốt đẹp hay các khuyết điểm thường gặp để dò tìm thái độ phản ứng từ phía chàng. Và tất nhiên những thử thách có chủ tâm phải được đạo diễn một cách kín đáo, tránh gây hiểu lầm nơi đối tượng để thử thách, bởi nó dễ dàng làm cho tiến trình phát triển tình cảm của bạn bị chùng lại.

– Và khi tình cảm đang lên ngôi, hãy tạo những cơ hội giả để đặt vấn đề sâu xa hơn bằng những hình thức đề cập từ xa. Dù rằng bạn cũng có thể nói thẳng về vấn đề hôn nhân, song tốt nhất là hãy để chàng tự nguyện từ những gợi ý với tư cách nhắc khéo của bạn. Không nên mơ tưởng đến những gì xa vời, mà hãy hành động theo chính tiếng gọi của con tim bạn với mức độ cho phép. Những sự vồ vập quá đỗi cũng có thể làm cho đối tượng có suy nghĩ không hay về bạn.

CHƯƠNG HAI:

BẠN GÁI CÓ NÊN TỎ TÌNH TRƯỚC HAY KHÔNG?

Trong nội dung thứ nhất của câu hỏi, theo tôi các bạn gái hoàn toàn có thể chủ động tỏ tình trước trong tình yêu. Song xin nói nhỏ với các bạn: kiểu tỏ tình đó phải mang nữ tính rõ rệt mới có giá . Bởi vì về mặt tâm lý giới tính mà nói, các bạn trai luôn thích mình là người đi chinh phục, mình là người có đủ khả năng mở khoá trái tim các cô gái hơn là thích mình bị các cô gái chinh phục, bị mở khoá trái tim. Nếu bạn gái không biết cách mà tỏ tình lộ liễu, tỏ tình sỗ sàng, thiếu tế nhị, hoặc tỏ ra quá săn đón, quá mết người bạn trai mình yêu thì ít khi họ được đáp lại.

Bí quyết đầu tiên của việc tỏ tình là hãy làm sao để người bạn trai đó phải tập trung sự chú ý vào bạn bằng cách làm tăng vẻ đẹp và sự duyên dáng bên ngoài của mình. Về bên trong tâm hồn, điều dể gây mối thiện cảm ở bạn trai là sự chăm chỉ trong công việc, sự khéo léo về nữ công nội trợ, tính chân thật dịu dàng, sự tế nhị, lịch thiệp khi giao tiếp, biết giữ đúng lời hứa và sống nhân hậu, vị tha (biết quan tâm, hy sinh vì người khác…) Trước mặt bạn trai, các bạn gái đừng tỏ ra cố chấp, nhỏ nhặt hay ganh tỵ, hay xét nét người khác, bạn gái cần quan tâm đến công việc làm ăn, đến sinh hoạt, hoàn cảnh gia đình, những sở thích, những tâm tư của người bạn trai ấy. Phải biết cảm thông, biết động viên an ủi khi người bạn trai ấy gặp khó khăn, thất vọng. Tất nhiên là sự quan tâm phải hết sức tế nhị, thì mới gây được mối xúc động lớn ở người bạn trai. Bạn đừng bộc lộ sự chăm sóc của mình trước nơi đông người mà chỉ nên thể hiện khi có hai người với nhau. Khi đã phát ra những biểu lộ tình cảm trên đây, qua giao tiếp bạn gái sẽ nhận biết người bạn trai ấy có hướng tình cảm về phía mình không. Rồi bạn có thể chủ động viết thư tó tình trước hoặc bằng cách gián tiếp nào đó thổ lộ tình cảm của mình nếu rụt rè chưa dám tin vào sự đánh giá mức độ tình cảm của đối phương mà người bạn trai đó chưa dám nói lời tỏ tình. Song bạn phải cần dùng lý trí dứt khoát gạt bỏ khỏi suy nghĩ của mình hình ảnh người bạn trai đó nếu đã phát tín hiệu biểu lộ tình cảm như trên mà bạn vẫn chưa đọc thấy sự biểu lộ tình cảm đáp lại trong đáy mắt người bạn trai. Vì như vậy có nghĩa là anh ta hoàn toàn không yêu bạn. Trong những trường hợp như vậy, sự tỏ tình sẽ mang lại thất bại khiến bạn thêm đau khổ và hoang mang, dễ có mặc cảm tự ti khi đến với một tình yêu khác sau này.

CHƯƠNG BA:

PHẢI NÓI GÌ MỖI KHI GẶP CHÀNG?

Nhiều bạn trai đã chú ý đánh giá những phẩm chất của sự thú vị mà họ tìm đuợc trong những cuộc gặp gỡ đi chơi với bạn. Những giây phút đầu tiên này được tạo nên do những tác động qua lại giữa hai người với nhau. Làm thế nào để những giây phút bên nhau giữa bạn và chàng có đuợc nhiều ấn tượng và là những kỷ niệm đẹp? làm sao để tránh khỏi những tình huống trong đó bạn tự mình gỡ thoát khỏi những hoàn cảnh khó xử? Để giúp bạn tránh những sự cố không biết đối phó hoặc bó tay , sau đây là một số yếu tố then chốt bạn cần lưu ý:

– NÊN nói gì đó về y phục mà chàng đang mặc hay tán thưởng về một dự kiến đắc ý nào đó mà cả hai cùng có đuợc.

– KHÔNG NÊN tự tiết lộ quá nhiều về bạn. Hãy cho chàng dần dần trở nên thân mật, gần gũi với bạn nhiều hơn. Thay vì bạn nóng lòng muốn đốt giai đoạn bằng cách cho chàng lên ngôi thần tượng quá sớm trong tim mình. Bạn mới chỉ gặp chàng không lâu, tuy bạn thích chàng đấy, nhưng lúc này đối diện với bạn, chàng mới chỉ là những đường nét sơ lược, một bản phát thảo trong bức tranh toàn cảnh mà bạn đang vẽ lên trong trí thức của mình.

– KHÔNG NÊN thiếu tự chủ. Nếu ở bên bạn mà chàng hơi hơi thân mật quá sức cho phép thì bạn hãy sửa tướng ngồi lại cho ngay ngắn và quả quyết bằng một giọng nói chậm rãi, mạch lạc hãy giải thích phải trái cho chàng hiểu rằng bạn buột lòng phải bật đèn đỏ. Nếu chàng tỏ ra cáu kỉnh, thiếu bình tĩnh vì bất như ý, tiếng nói của bạn phải càng tỏ ra mềm mỏng, khôn khéo hơn… Nhưng dù có thế nào chăng nữa thì bạn cũng phải tỏ ra cương quyết cao độ trong khi đang thuyết trình bài nam nữ thọ thọ bất thân .

– KHÔNG NÊN đòi hỏi chàng phải có quá nhiều trách nhiệm và bổn phận đối với mình mỗi lần đi chơi chung với chàng. Bạn hãy để mặc chàng tự ý thức về những vấn đề này. Hãy tỏ ra có độ lượng và tạo những cảm giác thoải mái cho chàng.

– NÊN tạo nhiều mối tiếp xúc qua ánh măt nhìn. Hãy gởi tới chàng một thông điệp qua tín hiệu không lời này rằng bạn đang cảm thấy hạnh phúc khi ở bên chàng. Đây là một biện pháp tạo khích lệ cho chàng rất hiệu quả.

Trước mặt tôi là một phụ nữ đã đứng tuổi, đôi mắt sáng đầy vẻ cương quyết. Khuôn mặt phúc hậu hiền lành, luôn có nụ cười rất tươi và thân thiện, nhưng đằng sau tất cả những điều ấy ẩn chứa một cái gì đó, mà có lẽ không bao giờ biết được. Người phụ nữ này từng là nỗi kinh hoàng của ngụy quyền Sài Gòn và mạng lưới dầy đặc CIA Mỹ, một thời với biệt danh 10K. Một điệp viên tình báo cách mạng mà kẻ thù ráo riết săn lùng, nhưng không tài nào bắt được. Và chúng cũng không thể nào biết được cô là Nguyễn Thị Thu Trang.

Thu Trang sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân, đông con, ở xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh. Là một gia đình trung nông, nhưng có truyền thống cách mạng rất sớm, như quê hương Trảng Bàng của cô. Vì thế mà cô vẫn đùa: “Hồi nhỏ được cả gia đình cưng chiều, yêu thương. Đi học phải có mẹ đi kèm mới chịu…” Như bao cô bé sinh ra trên mảnh đất anh hùng này, lòng căm thù giặc cứ ngấm vào trong máu thịt

từ lúc nào chẳng rõ. Tuổi hồn nhiên thơ mộng của Thu Trang trôi nhanh như một cánh chim vụt qua khung cửa tuổi thơ… Cả gia đình không một ai biết cô bé cưng 15-16 tuổi đã gia nhập tổ chức cách mạng…

Hàng ngày Thu Trang ôm cặp đến trường cùng bạn bè, nhưng đôi mắt cô luôn ngóng về phía cây cầu ấp Bình Trang, nơi bọn mật vụ ác ôn, chỉ điểm của giặc tra xét giấy tờ, nhìn mặt từng người dân qua lại. Năm 1968, sau những thất bại cay cú của Mỹ và tay sai, bọn giặc tìm mọi cách ngăn chặn phong trào cách mạng đang chuyển sang đấu tranh vũ trang kết hợp binh vận. Hàng ngày có hai tên mật thám đèo nhau trên xe 67 chạy qua lại theo quy luật nhất định… Tổ chức giao cho Thu Trang nhiệm vụ đầu tiên trong đời là bấm mìn diệt 2 tên ác ôn đó. Mìn được cài đặt bên vệ đường, cầu dây dẫn vào bụi cây cách đó khoảng 10m. Đến chiều hai tên ác ôn bắt đầu xuất hiện, vẫn ôm cặp học trò, từ trường, Trang xuất hiện gần vị trí bấm mìn. Người cô run bắn lên, có lẽ lần đầu tiên trong đời cô nghe tim đập thình thịch như trống trường giờ tan học. Thời gian nhảy theo nhịp tim khi hai tên tiến lại gần vị trí. Nhưng run quá, cô không dám thò bay bấm… Hai con chó săn đi qua rồi, cô nói sao với các anh, các chú đây? Hình ảnh những người thân quen trong gia đình hiện về như tra vấn cô, nhất là người mẹ kính yêu bị pháo địch bắn chết trong một đêm ở Hậu Nghĩa… Máu căm thù trong cô lại sôi lục lên. Đợi khi hai tên chó săn quay lại, Thu Trang mạnh dạn đưa tay vào chốt điện, một tiếng nổi long trời, lở đất của loại mìn DH10 vang lên với làn khói ngập đen trời chiều, bóng cô nữ sinh áo dài trắng thoăn thoắt như sóc chuyền cành lao nhanh về phía trường, rồi hòa lẫn trong muôn vàn bạn học tan trường… Sau thất bại cay cú giữa thanh thiên bạch nhật ấy, bọn mật thám, ác ôn liên tục lùng sục những người tình nghi. Theo lời kể lại, có một sỹ quan Mỹ nhìn thấy bóng dáng một chiếc áo dài trắng chạy vụt qua khi có tiếng nổ… Nữ sinh trường Minh Đức bị nghi ngờ tra xét. Một hôm thấy giám thị cho biết có mật vụ đứng trước cổng trường, cùng bọn chiêu hồi nhận dạng. Thu Trang vờ thản nhiên như không biết gì hết. Tan trường cô chạy xe ra cổng, thay vì rẽ trái về nhà như mọi khi, cô rẽ phải… Khi đến dốc, bỗng hai xe 67 chở bọn chó săn vây chặt, bắt cô lại, Trang nghĩ mình chưa sơ hở, chưa bị lộ nên cứ thản nhiên kêu oan, vô tội. Chẳng nói, chẳng rằng bọn chúng chở thẳng cô về bốt cảnh sát ở Hậu Nghĩa. Tên ác ôn khét tiếng hung ác vùng Hậu Nghĩa lúc bấy giờ là Bảy Của, một gã khát máu, gọi người dẫn Trang lên thẩm vấn. Những trận đòn phủ đầu, hằn học giáng xuống cô nữ sinh 17 tuổi như mưa, hòng áp đảo tinh thần và tra khảo cô khai ra tổ chức, thừa nhận đã đặt mìn… Một sỹ quan cảnh sát, đeo lon đại úy, có thể là người của ta cài cắm, nhanh nhẹn lấy cặp sách Thu Trang mang đi kiểm tra, rồi ông ta căn dặn bên tai cô: “Nhớ nói gì thì trước sau phải như thế, không thì chúng đòn đau…” Sau này nghĩ lại cô rất ân hận vì không biết sĩ quan ấy là ai? Số là trong cặp cô, ngoài sách vở ra, còn có cuốn nhật ký cô thường ghi sau ngày mẹ mất. Trong đó Trang ghi những chi tiết như: Mẹ ơi, con căm thù bọn giặc đã giết mẹ… Nếu lọt vào tay giặc thì chúng bắt đi tù đày…

Khoảng hai tháng giam giữ không khai thác được gì hơn, bọn giặc đành phải thả cô bé.

Tổ chức có kế hoạch đưa Trang về Sài Gòn học và hoạt động, vì tại Trảng Bàng coi như cô đã bị tình nghi. Nhờ qua một người quen biết có bà con, Thu Trang được tổ chức bố trí về Sài Gòn vừa học, vừa tiếp tục công việc của mình vào năm 1969. Cũng vào năm này, cha của Thu Trang khi đem xác anh em đi chôn cất, lựu đạn địch cài bên dưới đã nổ tung, ông hy sinh. Cô bé Thu Trang bắt đầu mồ côi cả cha lẫn mẹ. Cô chiến đấu với lòng căm thù được nhân đôi. Về Sài Gòn, Thu Trang mang cái tên mới Nguyễn Thu Kiều. Ngày hai buổi, nàng Kiều ung dung đi học, cô gái chân quê học làm dân thành thị không mấy khó khăn với nhan sắc của mình. Trận đánh đầu tiên của Thu Kiều tại Sài gòn ngay năm 1969. Hôm đó Thu Kiều cùng tổ trưởng biệt động Thành Nam đóng cặp trai gái đến khu cư xá Kỳ Sơn, nằm trên đường Trần Hưng Đạo, đối diện rạp Trần Hưng Đạo bấy giờ, mìn được cài cẩn thận, súng đạn lên nòng. Khi đến giờ phát hiệu lệnh, những tiếng nổ vang trời cùng với tiếng kêu la thất thanh khiếp đảm của bọn sỹ quan Mỹ, một đòn giáng vào ngay sào huyệt Mỹ ngụy tại Sài Gòn, làm cho bọn CIA, tai mắt chính quyền Sài Gòn bạt vía kinh hồn. Những trận đánh, những tin tức tình báo từ 10K – Nguyễn Thu Kiều – cô cháu họ của bộ trưởng chiêu hồi Nguyễn Ngọc An được thường xuyên cập nhật đến các điểm báo mật của ta, đến kịp thời các cơ sở, và khu R. Từ lời khai và chỉ điểm, mật thám Sài Gòn và cơ quan tình báo Mỹ ráo riết săn tìm cô gái biệt danh 10K, chúng treo giải thưởng 1.000.000 đồng cho ai phát hiện hoặc bắt, giết chết viên tình báo Việt cộng có bí danh 10K. Vào thời điểm bấy giờ, có lẽ đây là lần đầu tiên cái đầu của Thu Kiều được treo giải thưởng cao nhất. Nhưng tất cả chỉ là vô vọng. Đến năm 1972, cơ sở hoạt động bị lộ. Đồng chí chỉ huy Hai Hồng bị địch phục kích bất ngờ hy sinh trên đường đi công tác. Trong cặp tài liệu của anh, còn có cả một danh sách các đồng chí tình báo nội thành đề nghi cấp trên khen thưởng, đặc biệt là Thu Trang – Bí danh 10K có nhiều trận đánh, nhiều thông tin xuất sắc, chính xác. Bọn giặc tưởng như đã sắp nuốt được Thu Trang vào bụng cho hả dạ bấy lâu săn lùng tìm kiếm… Cô bồi hồi nhớ lại lần may mắn thoát chết đầu tiên trong đời: “Không hiểu sao hôm đó, nhận được lệnh cấp trên là không được về Tây Ninh vì bọn chúng đang canh chực tại Trảng Bàng. Do cơ sở bị lộ, một tên chiêu hồi vốn là người của ta, chỉ điểm, nhưng Thu Trang không hề biết việc đó. Cô bồn chồn đứng ngồi không yên, chấp hành mệnh lệnh cấp trên qua mật hiệu. Nhưng tự nhiên cô nhớ nhà một cách không tả được, cũng khá lâu rồi từ khi mang tên Thu Kiều cô không về thăm nhà… Mặc dù tổ chức đã báo động như vậy nhưng Thu Trang vẫn âm thầm về thăm nhà. Chính điều này đã giúp cô một cách ngẫu nhiên thoát khỏi cuộc vây ráp bắt bớ của bọn địch khi đồng chí Hai Hồng hy sinh. Bọn địch vây bắt cả nhà, nơi Thu Kiều đang ở nhờ.

Tháng 7-1973, cô được cử đi dự Đại hội Thanh niên toàn miền tổ chức tại Sa Mát – Thiên Ngôn, Tây Ninh, tại đây cô đã gặp và quen với Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Văn Phùng, người mà bây giờ là chồng cô. Cuối năm 1973, Thu Trang được cử đi dự Đại hội chiến sỹ thi đua toàn miền. Sau đó cô về công tác tại Quân khu Sài Gòn – Gia Định. Đầu năm 1974, Thu Trang là một nữ duy nhất trong đoàn cán bộ chiến sỹ thi đua, anh hùng được Trung ương cục miền Nam cử ra thăm miền Bắc. Tháng 4/1975, Thu Trang cùng chị Võ Thị Thắng được cử sang Cu Ba anh em. Tại đây, hai chị được các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, nhân dân, đặc biệt là thanh niên Cu Ba hoan nghênh nồng nhiệt. Những buổi gặp gỡ trò chuyện với đồng chí Chủ tịch Phiden Catrô là những ấn tượng không bao giờ quên đối với hai cô gái anh hùng của đất nước Việt Nam anh hùng. Hôm kỷ niệm lễ Quốc tế lao động 1-5, Chủ tịch Phiden kết tay cùng mọi người đi diễu hành. Chị Thắng và Thu Trang là hai cô gái Việt Nam đi bên cạnh Chủ tịch với nụ cười rạng rỡ. Cô kể lại với tôi: “Đó là những ngày tháng đẹp nhất trong đời, khi nghe tin Sài Gòn giải phóng, nhân dân Cu Ba như vỡ òa ra đường hò reo, vui mừng không tả xiết. Bạn bố trí cho xe cắm cờ Việt Nam diễu hành khắp nơi. Đoàn xe diễu hành qua lễ đài, chị Võ Thị Thắng và tôi đứng trên xe vẫy tay chào đón mọi người, tiếng reo hò vang dậy như sấm…”.

Năm 1976, Thu Trang được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, và là đại biểu trẻ nhất dự Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IV. Năm 1983, thượng tá tình báo – Anh hùng LLVTND Nguyễn Thu Trang xin chuyển ra khỏi quân đội. Cô tâm sự: “Muốn làm một cái gì đó, cũng cống hiến cho nhân dân, Tổ quốc, miễn sao giữ gìn được đức tính quý báu của chiến sĩ cách mạng…”. Năm 1995, Thu Trang trở thành Phó giám đốc Công ty liên doanh Mê Linh Point (Công ty TNHH Trung tâm Mê Linh). Ngoài những kỳ tích về chiến công, cô còn là một tấm gương về tinh thần vượt khó đi lên, hiếu học và về nghị lực của một phụ nữ phi thường. Năm 1990, cô tốt nghiệp Đại học Kinh tế, năm 1994 lấy thêm bằng đại học nâng cao chương trình do nước ngoài tổ chức tại Việt Nam… Hiện nay cô đang sống cùng gia đình tại cư xá Bắc Hải, quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh . Hai cô con gái: Kiều Loan sinh năm 1978, hiện đang là sinh viên năm thứ 4 – Trường Đại học Kinh tế, cô út là Kiều Lê sinh năm 1981, là học sinh cấp III trường Bùi Thị Xuân.

Trở lại câu chuyện với nghề tình báo, cô cười hỏi tôi: “Do đâu mà nhà báo biết tôi?”.

Hẳn mọi người còn nhớ, những năm gần đây, cuốn tiểu thuyết tình báo có tên: “Biệt thự có giàn hoa tím”… Nhân vật Thu Trang trong bài viết này là cô gái trong căn biệt thự có giàn hoa tím. Là chính căn nhà trong cư xá Bắc Hải bây giờ…(1)

==================

(1) Trần Hiếu – Tiền phong số cuối tháng 6/99.

Trong nhiều năm trời, bà Xônhia Găngđi xem thường chính trị và ẩn mình trong bóng tối. Khi mẹ chồng của bà là cố thủ tướng Inđia Găngđi bị sát hại vào năm 1984, bà đã cầu khấn chồng là Ragíp Găngđi đứng ra làm thủ tướng thay cho người mẹ bất hạnh của ông. Và khi Ragíp Găngđi cũng bị sát hại vào năm 1991, bà Xônhia lánh mình khỏi thế giới bên ngoài, tránh xa những chính khách nào thiết tha đề nghị bà đứng ra chèo lái con thuyền của Đảng Quốc đại, một đảng mà trong suốt hơn nửa thế kỷ vừa qua vẫn do những người thuộc dòng họ Găngđi đứng mũi chịu sào.

Nhưng cách đây hơn một năm, bà Xônhia miễn cưỡng bước ra khỏi bóng tối để tiếp nhận di sản của dòng họ Găngđi. Vào lúc đó, Đảng Quốc đại đang lao vào cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất trong lịch sử của mình. Vậy mà giờ đây, cô con dâu góa bụa gốc Italia này rất có thể sẽ trở thành thủ tướng Ấn Độ.

Chính trường ấn Độ hiện đang rơi vào tình trạng xáo động. Thủ tướng tiền nhiệm Vaxpaiy buộc phải từ chức sau khi quốc hội bỏ phiếu bất tín nhiệm ông. Người đã trực tiếp góp phần “lật đổ” Chính phủ Vaxpaiy không phải là Xônhia Găngđi (mặc dù Đảng Quốc đại là đảng đối lập mạnh nhất) mà lại là một phụ nữ khác không kém phần nổi tiếng ở ấn Độ là bà Gailalita Glairam trước đây đã từng là diễn viên điện ảnh và nay là người đứng đầu đảng lớn nhất trong liên minh cầm quyền của thủ tướng Vaxpaiy. Khi đảng này quyết định rút khỏi liên mình thì chính phủ Vaxpaiy mất đa số ghế ở quốc hội. Với tư cách là người đứng đầu đảng đối lập lớn nhất, bà Xônhia được giao nhiệm vụ thành lập chính phủ mới. Nhưng nỗ lực của bà không thành, bởi vậy trong vòng vài tháng tới, ở ấn Độ sẽ diễn ra cuộc bầu cử quốc hội trước thời hạn.

Dĩ nhiên là bà Xônhia sẽ phải chỉ đạo chiến dịch vận động bầu cử của Đảng Quốc đại. Bà được coi là nhà chiến lược chính của Đảng và có tiếng nói quyết định trong việc hoạch định các chính sách quan trọng nhất của Đảng. Mặc dù bà bước vào chính trị chưa lâu lắm và cho tới thời gian gần đây vẫn ít khi phát biểu trước công chúng. Không tổ chức các cuộc họp báo hoặc trả lời phỏng vấn, nhưng không ai có thể phủ nhận vai trò nổi bật của bà trên chính trường ấn Độ. Tuy chiến dịch vận động bầu cử năm 1998, về thực chất, bà đã cứu thoát được Đảng Quốc đại là Đảng vào thời điểm đó đang bị mất uy tín nghiêm trọng. Sau đó, bà đồng ý giữ cương vị chủ tịch Đảng và tập trung chú ý vào việc phục hồi ảnh hưởng của Đảng Quốc đại vốn đã sa sút nhiều vì một số vụ bê bối trong nội bộ và do sự lãnh đạo thiếu hiệu quả.

Mặc dù bà tìm mọi cách giấu kín cuộc sống riêng tư của mình nhưng người Ấn Độ luôn luôn khâm phục bà. Hình ảnh của bà xuất hiện thường xuyên trên bìa các tạp chí. Ngay cả vào những năm bà lặng lẽ ẩn mình trong bóng tối, mỗi cuộc gặp gỡ riêng tư của bà, mỗi nụ cười và mỗi cử chỉ gật đầu chào công chúng của bà đều trở thành đề tài thảo luận trên các phương tiện thông tin đại chúng. Họ ra sức phỏng đoán xem bà ủng hộ hoặc không ủng hộ nhân vật nào. Các vị khách quan trọng nước ngoài thường tới thăm bà tại nhà riêng, chẳng khác gì bà là thủ tướng hay tổng thống.

Một trong những khía cạnh thuộc tiểu sử cá nhân của bà đang bị các đối thủ chính trị của bà thổi phồng lên để làm giảm uy tín của bà – đó là nguồn gốc Italia của bà. Bà làm quen với người chồng tương lai của bà – ông Ragíp Găngđi – khi bà mới 18 tuổi và đang theo học trường Kembrítgiơ tại Anh. Trong một thời gian dài sau khi quen biết nhau, bà vẫn không hề biết rằng Ragíp Găngđi là con trai của thủ tướng ấn Độ Inđira Găngđi. Sau khi theo chồng về ấn Độ, bà đã mau chóng chinh phục được thiện cảm của đông đảo người dân ấn Độ nhờ hiểu biết sâu sắc các phong tục tập quán lâu đời của nước này và hòa nhập vào nếp sống ở đây cũng như nếp sống của gia đình nhà chồng. Không một ai gần gũi với mẹ chồng – nữ thủ tướng Inđira Găngđi được như bà. Khi Inđira Găngđi bị một trong những vệ sĩ của mình bắn trọng thương thì chính Xônhia đã ôm đầu người mẹ chồng đang hấp hối trong vòng tay mình. “Mẹ chồng tôi là trung tâm của cả gia đình và là ngôi sao dẫn đường cho tất cả chúng tôi”, Xônhia đã thừa nhận như vậy.

Tuy nguồn gốc là người công giáo nhưng bà Xônhia bao giờ cũng bày tỏ thái độ kính trọng sâu sắc đối với đạo Hinđu, đạo của đa số người dân Ấn Độ. Bà nói được tiếng Hinđu, mặc dù âm sắc còn nặng. Như vậy, tuy gốc là người Italia nhưng bà Xônhia đã thực sự trở thành người Ấn Độ.

Chính trường ấn Độ, còn diễn biến phức tạp và Đảng Quốc đại cũng chưa lấy lại được uy tín và ảnh hưởng như thời kỳ vàng son của mình. Nhưng bà Xônhia Găngđi vẫn hoàn toàn có khả năng trở thành tủ tướng ấn Độ để kế tục sự nghiệp rực rỡ của người mẹ chồng nổi tiếng – nữ thủ tướng Inđira Găngđi. (1)

=====================

(1) Thanh Quang sưu tầm theo “ở nước ngoài” – 5/99, Báo Thế giới phụ nữ số 71 ra ngày 10-7-1999

Ở Liên hiệp quốc (LHQ), Elizabeth là người luôn theo dõi những vụ xung đột, tranh chấp căng thẳng nhất như ở Irak, Somalie, Ruwanda. Hôm nay, bà là người đang đương đầu với cuộc chiến tranh ở Koxovo. Bà là cố vấn chính trị của Tổng thư ký LHQ Kofi Annan và là người rất có ảnh hưởng đến mọi quyết định của “ông chủ LHQ”.

Bà là người phụ nữ có khuôn mặt phúc hậu, tóc hung hung, thường xuất hiện trên vô tuyến sau Tổng thư ký LHQ. Khi đang chuẩn bị luận án tiến sĩ ngôn ngữ học thì LHQ tìm đến bà vào năm 1977, người phụ trách việc này là Kofi Annan. Bà đã nhanh chóng thăng tiến trên từng nấc thang của công việc. Đặc biệt là luôn quan tâm đến những hoạt động gìn giữ hòa bình ở Irak, Koweit, Somalie, Ruwanda. Elizabeth Lindermayer sinh ra ở Gaoa, trong một ngôi làng nhỏ ở Burkin, và hiện nay vẫn là cố vấn chính trị của Tổng thư ký LHQ.

Elle: Bà là người thân cận nhất của Tổng thư ký LHQ nhưng ít người biết đến bà. Bà có thể cho biết công việc của bà là gì?

Elizabeth Lindermayer: Cương vị của tôi là cương vị của “niềm tin”. Khi xem xét tất cả những hồ sơ, tôi phải có khả năng nắm bắt nhanh các vấn đề và phán đoán được những gì xảy ra. Kofi Annan và tôi hiểu nhau trong từng lời nói. Vai trò của tôi là đưa cho ông tất cả những yếu tố tích cực và tiêu cực mà ông cần trước khi đưa ra quyết định về một vấn đề gì, và tôi không giấu ông một điều gì cả.

Elle: Theo Tổng thư ký, bà là người phụ nữ Pháp duy nhất dám “đương đầu” với ông?

EL: Đúng vậy, tôi luôn nói với Kofi Annan những gì tôi suy nghĩ, cũng như những điều có lúc không dễ nghe lắm nhưng quả thật ông ta thường xuyên có lý.

Elle: Bà đến với chính trị như thế nào?

EL: Tôi xuất thân trong một gia đình quân đội, cha tôi là sĩ quan nhảy dù được cử đi công tác ở châu Phi. Tôi thích làm những công việc nhân đạo, tôi hiểu sâu sắc nỗi đau của nhân dân ở những vùng chiến sự vì tôi đã từng sống trong một thời kỳ sôi động của lịch sử Pháp. Giai đoạn cuối cùng của chủ nghĩa thực dân. Từ đó, mong muốn của tôi là giúp đỡ những ai không có tổ quốc. Tôi đã sống ở châu Phi và tôi tự hào về nơi đó. Khi nào về hưu, tôi dự định quay về đó giảng dạy và hưởng cuộc sống thanh thản của tuổi già.

Elle: Koxovo hiện là “điểm nóng” được mọi người quan tâm. Mọi người đều tự đặt câu hỏi: liệu chiến tranh thế giới lần thứ ba sẽ nổ ra ở đây không?

EL: Khả năng đe dọa này là hiện thực. Ngay khi cuộc chiến ở Serbia bùng nổ, sự cân bằng trong toàn khu vực bị rối loạn. Nguy hiểm có thể đến từ Macedonia. Lượng người tị nạn gốc Albani tràn vào đất nước này đã phá vỡ sự cân đối mong manh giữa người Serbia và Albani. Ngày nay, số người Albani đã áp đảo và để tự bảo vệ, người Serbia ngày càng đề cao chủ nghĩa dân tộc. Nếu nội chiến xảy ra, đó sẽ là một thảm họa. Bằng mọi giá phải tránh cho cuộc khủng hoảng lan rộng ra khu vực Bancăng vì đó là nguy cơ gây ra cuộc khủng hoảng chính trị thực sự. Hơn nữa, việc ném bom phá hủy các cầu ở Beograt đã làm phong tỏa hoạt động kinh tế thương mại trên sông Danuyp. Những nước láng giềng như Rumani, Ucraina… mất đi một lượng tiền lớn, môi trường bị hủy hoại. Thật là khủng khiếp. Mặt khác, nếu sau đó, bất chấp lệnh cấm vận của Mỹ và NATO, một số nước vẫn tiếp tục cung cấp xăng dầu và vũ khí cho Nam Tư hay cho lực lượng vũ trang KLA thì khi đó chiến tranh thế giới thứ ba vẫn có nguy cơ bùng nổ.

Elle: Vậy vai trò của LHQ như thế nào?

EL: ở thời điểm hiện tại, NATO và Liên minh Châu Âu đang tham dự “cuộc chơi”. Nhưng người nhìn xa trông rộng và những người đang căm phẫn chỉ nhìn thấy một điều: bom đạn NATO đã ném xuống Nam Tư, gây thiệt hại cho người và của ở đất nước này. Hiển nhiên, ở vai trò của Tổng Thư kýLHQ – ông Kofi Annan cũng đã nghĩ đến việc tìm ra giải pháp hòa bình cho cuộc chiến. Chính ông quyết định phá vỡ sự im lặng bằng cách đưa ra tuyên bố 5 điểm giúp ông Milosevic một bưóc trong việc tìm ra giải pháp hòa bình.

ELLE: Chúng ta có thể hy vọng giải quyết các cuộc xung đột trên thế giới như thế nào?

EL: Chính trị không phải là phạm trù trừu tượng. Những cuộc tranh chấp cá nhân cũng là nghững cuộc tranh chấp chính trị. Khi hai thực tế cùng tồn tại nghĩa là đã thiết lập một quan hệ quyền lực. Nhưng cần biết xử lý như thế nào khi tranh chấp phát sinh để tránh hồi kết thúc như ở Somali. Tình hình hiện nay rất giống với tình hình của chiến tranh thế giới thứ hai. Cần phải bắt đầu cho cuộc tái thiết khổng lồ ở Bancăng và đưa đến đó những đội quân gìn giữ hòa bình dưới sự chỉ đạo của LHQ. Nhưng cần phải có thời gian và không được mất niềm tin.

ELLE: Bà đã giữ niềm tin như thế nào?

EL: Tôi nghĩ rằng chúng ta phải luôn luôn hành động. Tôi đã trải qua cuộc sống của mình trong lòng các cuộc tranh chấp và tìm cách giải quyết các tranh chấp đó. Và xa hơn nữa, tôi nghĩ rằng mình luôn muốn làm việc cho hòa bình. Đôi khi tôi cảm thấy mình bị đổ vỡ niềm tin, song tôi tự nhủ rằng người ta không thể không giúp đỡ đồng loại đang sống trong đau khổ tột độ, hẳn cuộc sống sẽ không có ý nghĩa gì cả. Tôi luôn lạc quan và không bao giờ đầu hàng.

Elle: Bà làm việc 15 tiếng mỗi ngày, bà có mặt ở mọi “điểm nóng”. Bà đã có chồng là bác sĩ và hai con 18 và 23 tuổi. Vậy bà làm thế nào để tạo sự cân bằng giữa hai cuộc sống riêng tư và nghề nghiệp?

EL: Tôi vẫn làm đúng những thiên chức của người phụ nữ như tôi có thể. Tôi cũng đã sống với nghề của mình. Bây giờ nếu cho tôi chọn giữa nghề nghiệp và gia đình, tôi sẽ không do dự mà trả lời rằng:

“Tôi chọn gia đình”.

=============================

P/s: Ngô Thị Thu Sương sưu tầm theo “Elle” và Báo Thế giới phụ nữ số 71 ra ngày 10-7-1999.