VishareClub.com – Trithức là sứcmạnh

Hồi giữa tháng 11 vừa rồi, khi được dịp trình bày những kinh nghiệm bảo đảm cho đơn vị tồn tại được đến năm nay, một nhà doanh nghiệp nữ đã đề tựa cho phát biểu của mình là “Kiên trì xây dựng và giữ vững hợp tác xã”. Khi nghe hết những ý kiến thẳng thắn, nói thật, không vòng vo khuôn sáo, cử tọa mới hiểu những chữ “kiên trì xây dựng và giữ vững hợp tác xã” đối với đơn vị của bà mang một nội dung, ý nghĩa thoát ra khỏi khuôn sáo bình thường, hoàn toàn không phải là những chữ mòn rỗng, quen thuộc như ai muốn nói cho. .. có. Đó là bà Nguyễn Thị Cúc chủ nhiệm HTX Mây-Tre-Lá Ba Nhất ở quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh.

Theo lời bà, khi mới thành lập, hồi năm 1979, HTX của bà đã có 300 xã viên và 200 lao động phụ, vốn cổ phần là 3.000 đồng (10 đồng một cổ phần một xã viên), và là một sự khởi đầu đẹp đẽ. Giá trị sản lượng năm đó đã bằng hai năm 1977 và 1978 cộng lại: 269.725 đồng để rồi sau đó liên tục tăng trưởng, 1980 là 370.535 đồng, 1981: 574.888 đồng, 1982: 1.625.476 đồng và năm 1983: 2.842.063 đồng…

Đến khi cơ chế của nền kinh tế đất nước thay đổi, HTX Mây-Tre-Lá Ba Nhất với đà “ăn nên làm ra” của năm 1985 vẫn từng bước thích nghi được, tuy thu nhập của xã viên và người lao động có giảm sút. Chỉ đến năm 1990, khi Liệp hiệp xã ngành tiểu thủ công nghiệp trung ương, thành phố, quận, huyện giải thể để lập ra các Công ty Sihaco và Rabamexco thì HTX Ba Nhất mới “thực sự đứng trên bờ vực tan rã”: hàng tồn kho trị giá 15 triệu đồng không biết giao cho ai; không có ai gia công; không biết ai mua hàng để chào bán: người xin ra HTX ngày càng đông… Qua sáu tháng, hàng bị mốc phải đốt bỏ. HTX hết vốn. Xã viên từ 389 người giảm chỉ còn…70! 10% giá trị tổng sản lượng mà HTX phải đóng góp cho Liên hiệp xã thành phố, quận, huyện để làm quỹ ngành là 6%, để vào quỹ bảo hiểm là 4%, cũng bị tước đoạt (chữ của bà Cúc).

Sở dĩ việc phát sinh gây điêu đứng cho HTX đến như thế, vì theo cơ chế cũ, HTX cơ sở không có quyền tự chủ giao dịch với khách hàng. Chỉ có Liên hiệp xã trung ương và Liên hiệp xã thành phố mới được giao dịch, lấy mẫu của HTX đem chào hàng, làm giá, ký hợp đồng giao nguyên liệu, giao định mức cho HTX gia công “giao nộp sản phẩm theo kế hoạch”. ách tắc nguyên vật liệu thì HTX tự lo, kể như HTX bán sản phẩm cho Liên hiệp xã cấp trên, khi Liên hiệp xã cấp trên giải thể đột ngột để lại bao nhiêu hậu quả thì HTX phải gánh chịu hết. Vậy mà, tuy chỉ còn lại 70 xã viên, thu nhập mỗi người chỉ còn 30.000 – 35.000đ/tháng, bà chủ nhiệm “kiên trì” không để HTX tan rã, “kiên trì” không bỏ HTX, giữ cho HTX “kiên trì” sản xuất hàng mẫu chào bán cho khách du lịch làm quà biếu. Từ đó về sau, ở Ba Nhất chỉ còn lại hai điều “mẫu hàng đẹp” và “mặt hàng khang trang” mà thôi!

Không ngờ mẫu mã hàng đẹp lại giúp Ba Nhất trở nên “ăn nên làm ra” lần nữa. Năm 1993, một người khách Pháp đem một mẫu hàng sản xuất bằng vỏ bắp của Trung Quốc đến đặt HTX làm y như vậy, nhưng bằng lá buông. Bằng chất liệu mới này, sản phẩm làm ra đẹp hơn, được khách hàng thích hơn. Cơ chế cũng thoáng hơn, HTX được ký hợp đồng với khách. Cuộc vực dậy, đi lên bắt đầu từ đó, doanh thu năm 1993 lên tới 50.000 USD. Năm đó, khách hàng ứng trước cho HTX 30% trị giá hợp đồng để làm vốn. Sang năm 1994, để được ứng trước tỷ lệ tương tự, HTX uyển chuyển “nhân nhượng” thêm về giá chút đỉnh. Tuy có Quỹ từ thiện Cidse cho HTX vay 10.000 USD không lấy lãi nhưng cũng có lúc cần vốn, HTX không sợ mà vay luôn bên nước ngoài với lãi suất 5% đến 7%/tháng. Chịu đựng được lãi suất này, theo lời bà Cúc, HTX Ba Nhất đã chứng minh được rằng Ba Nhất “đã hồi sinh bằng chính đôi tay, đôi chân của mình”.

Thấy các hợp đồng ký kết với khách hàng nước ngoài và thấy việc thực hiện nghiêm túc, đúng hạn các hợp đồng, Ngân hàng thương mại cổ phần các doanh nghiệp ngoài Quốc doanh – VP Bank cho HTX vay tín chấp, với lãi suất 2,5%/tháng. Còn đến giờ, mỗi khi có tín dụng thư (LC) của khách mở về VP Bank, ngân hàng này cho HTX vay bằng thủ tục dễ dàng với lãi suất 1,8%/tháng. Nhờ vậy, mới cuối tháng 10-1995 mà HTX Ba Nhất đã có hợp đồng cho cả năm 1996 với trị giá 614.000 USD.

Nhưng bà chủ nhiệm HTX Ba Nhất không hề ngại nhìn thẳng vào sự thật, nghề nghiệp và hiệu quả sản xuất kinh doanh của mình: “Nhìn đơn thuần bề mặt kinh tế, ngành mây tre lá không hái ra ngoại tệ bằng nhiều cách xuất khẩu khác. Tuy vậy, xét về mặt lợi ích xã hội thì ngành mây tre lá có tác dụng lớn. Những năm 1985-1986, ngành đã thu hút 40.000 lao động, tạo việc làm cho 10.000 gia đình lao động, nếu tính cả lao động phụ thì tới 70.000 – 80.000 người”.

Những kiến nghị của Ba Nhất cũng thật cụ thể, thật sát sườn. Dưới thời bao cấp, được vay 50% trị giá hợp đồng với lãi suất ưu đãi không phải thế chấp. Nay đổi mới, chẳng lẽ vay vốn phải… thế chấp? Nhất là đối với một đơn vị thành viên đều hầu hết là nữ, lao động nghèo, có người là “người lầm lỡ vào đời sớm”. Do vậy, HTX mong sao các Ngân hàng Thương mại thực hiện đúng tinh thần Công văn số 591/CV-NH của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về vốn mới đây, để khuyến khích kinh tế HTX.

Về thuế, hiện tại Ba Nhất vẫn phải đóng thuế 5% trên giá mua, coi như vì mua hàng không hóa đơn, phải đóng thuế thay cho thợ rừng. Muốn mây tre lá rẻ, đúng thời vụ thường xuyên phải mua trực tiếp từ thợ rừng, gom góp mỗi nơi một ít mới đủ nguyên liệu sản xuất. Vậy làm thế nào để có hóa đơn của Bộ Tài chính từ những người thợ rừng tản mạn ấy? Có cách giải quyết nào khác hơn không? HTX cũng đề nghị Nhà nước xem xét lại thuế lợi tức, 35% trên lãi ròng của HTX khó có còn gì để tích lũy, xây dựng cơ sở vật chất. Và chuyện cuối cùng, khách hàng đến Ba Nhất đặt hàng theo catalogue, mua sản phẩm… nhưng HTX vẫn chưa được phép trực tiếp bán cho họ mà vẫn phải tiếp tục bán qua một công ty trung gian, để trung gian này, theo HTX “phết phẩy” thành quả lao động của xã viên! Có cách nào giảm bớt hay chấm dứt cảnh phết phẩy này không?(1)

===============================================

(1) Trần Quang Thịnh sưu tầm theo Thời báo kinh tế Sài Gòn số 7-12-1995.

Là một nhà văn, đồng thời là một đạo diễn phim, Doris Drrie đã có những thành tựu khá lớn với nhiều tác phẩm được xuất bản. Tại Đức, bà đã bắt đầu sự nghiệp điện ảnh của mình với bộ phim “Những người đàn ông” chuyển thể từ một truyện ngắn của mình, và đã trở nên nổi tiếng ở nhiều nước. Năm 1995, D.Drrie được nhận giải thưởng Ernst Hoferichter về tác phẩm văn học, giải thưởng Montblanc cho tác phẩm “Lang thang” và huân chương “Vì công trạng” của Nhà nước CHLB Đức.

Ngày 26-5-1996, Doris Drrie đã chọn đúng ngày sinh nhật thứ 41 của mình để trình chiếu bộ phim “Những người đàn ông” trước thanh niên thành phố Hồ Chí Minh.

Không ai biết điều đó, cả ban tổ chức…! Với một tác phong giản dị và gần gũi, D.Drrie nói chuyện với khán giả trẻ của mình qua một thông dịch là người Đức. Nhiều tràng pháo tay nồng nhiệt vang dội khắp hội trường động viên cho những câu khó diễn đạt mà người bạn Đức đã cố gắng nói cho dễ hiểu. Ngắn gọn và pha chút hài hước, D.Drrie nói về bộ phim sắp được giới thiệu của mình: “Tôi hy vọng bộ phim sẽ rất dễ hiểu đối với các bạn. Bởi vì những người đàn ông trên thế giới đều luôn giống nhau”. Và khi nhìn xuống hội trường đông nghịt các bạn trẻ, D.Drrie hào hứng tiết lộ một bí mật: “Hôm nay là sinh nhật của tôi. Các bạn đã đến đây, đó là một món quà quý nhất đối với tôi”.

Với một khoảng thời gian rất ngắn, Doris Drrie đã bày tỏ quan điểm làm phim của mình trong một buổi tọa đàm ngắn cùng với một số nhà báo. Bà nói ngắn gọn:

– Tôi cho rằng điện ảnh phải có tính giải trí. Bởi vì khán giả có quyền được giải trí khi họ tới rạp xem phim.

– Theo bà, nền điện ảnh Đức hiện nay như thế nào đối với các nước phương Tây, nhất là đối với đại cường quốc điện ảnh Mỹ?

– Phim Mỹ chiếm 90% trên các rạp chiếu phim ở Đức. Phim Đức chỉ còn 10%, trong số đó cũng có lọt vào được vài phim Pháp, Ý…

– Còn phim Hồng Kông?

– Phim Hồng Kông xâm lấn thị trường phim Đức dữ nhất là vào thập niên 70. Hiện nay hầu như đã vắng bóng vì người ta đã phát ngán nó.

– Theo bà, những loại phim về lịch sử, truyền thống có sức hút với khán giả Đức không? Thị hiếu của giới trẻ nước bà hiện nay là gì?

– Người ta hoàn toàn thờ ơ với loại phim lịch sử. Nói cho đúng là họ ngán xem cái gì đó có vẻ nặng nề, giết chóc. Tâm lý người Đức bây giờ thích loại phim về chính đời sống của thời đại họ, và phải có chất hài hước, dí dỏm.

– Thế thì muốn làm những bộ phim truyền thống, Nhà nước phải tài trợ?

– Vâng, đó là quy luật. Mỗi năm Nhà nước phải bỏ tiền tài trợ cho thể loại phim này – khoảng 50 bộ phim. Mỗi phim trung bình có kinh phí 5 triệu rưỡi mác. Riêng bộ phim của tôi, “Những người đàn ông”, là có kinh phí nhẹ nhất: 800.000 mác.

– Khi đến Việt Nam bà có muốn tiếp xúc và tìm hiểu những nơi sản xuất phim của chúng tôi không? Xin hỏi thật lòng, bà đã xem phim của chúng tôi chưa và có nhận xét như thế nào về điện ảnh Việt Nam, xin bà cứ nói thẳng thắn ý kiến của mình.

– (Cười) Tôi thấy không cần thiết phải đến thăm các hãng phim của các bạn. Bởi tôi cho rằng nơi nào làm phim cũng giống nhau. Cũng bấy nhiêu máy móc, bấy nhiêu con người. Điều tôi cần quan tâm nhất là cách sống, là cuộc sống bình thường của người dân Việt Nam. Tôi cố gắng tìm hiểu phong tục, tình cảm, tâm hồn của người Việt Nam, và càng thấy nhiều điều lạ lẫm, nhiều khi đối nghịch với đời sống nhân dân tôi. Nhưng tôi thật sự thích, và có một nung nấu về đề tài này trong bộ phim sắp tới của tôi. Còn phim Việt Nam thì thật ra tôi xem cũng khá nhiều, nhưng xin lỗi, tôi không nhớ tên bộ phim nào (?!). Tôi cảm thấy nếu các bạn muốn cạnh tranh với sự xâm nhập của phim Hồng Kông, thì trước hết điện ảnh Việt Nam phải giữ được văn hóa của chính mình. Phải gần gũi hơn nữa với cuộc sống của khán giả, tức là nhân dân mình. à! Có một bộ phim tôi mới vừa được xem, đó là phim “Xích lô”.

– Thưa bà, rất tiếc đó không phải là phim Việt Nam, không phải do người Việt Nam làm.

– Vâng, tôi biết. Cho nên tôi nói “một phim về Việt Nam”. Tôi biết đó không phải là phim Việt Nam. Vì các bạn không thể làm một phim về mình mà hoàn toàn không có chút gì giống mình như thế. Tôi muốn nói là tôi cảm thấy bất nhẫn khi xem phim. Bởi vì, tôi và một số người bạn của tôi đã đến Việt Nam, nên đã biết rõ phim đã phản ánh hoàn toàn sai sự thật về đất nước bạn. Nhưng với những người chưa đến Việt Nam, nếu qua phim này mà hình dung ra đất nước bạn thì tôi cho là thật tai hại…!

Dù bà Doris Drrie không có gốc Việt, đã không học nói tiếng Việt và bà cũng không hề có ý muốn dùng đất nước này làm cái bàn đạp để mưu cầu những giải thưởng lớn của quốc tế, bà đã không bôi đen, dày xéo lên nó để gây ấn tượng lạ như một số người phương Tây đã làm. Tôi càng cảm ơn bà hơn khi câu đầu tiên bà nói với những khán giả trẻ Việt Nam đến xem phim của bà ở Nhà Văn hóa Thanh niên, không phải về phim “Những người đàn ông” mà là về phim Việt Nam: “Các bạn nên xem nhiều phim Việt Nam, phải ủng hộ và cổ vũ phim của mình. Có như thế điện ảnh Việt Nam mới phát triển, nếu không, các bạn sẽ đẩy nó xuống dốc đấy”…(1)

===============================

(1) Ngô Ngọc Vũ Long sưu tầm theo Báo Sài Gòn Giải phóng số 6787 – Chủ nhật 2-6-1996

Ngày nay, trên chính trường thế giới có nhiều phụ nữ đảm trách những nhiệm vụ quan trọng. Họ là những chính trị gia nổi tiếng, hoạt động của họ không những có ảnh hưởng mạnh mẽ trong nước mà còn tác động mạnh mẽ đến chính trường trong khu vực và trên thế giới.

Khu vực Nam á có rất nhiều phụ nữ giữ trọng trách cao trong Chính phủ. Chính họ đã làm thay đổi rất nhiều bộ mặt chính trị của khu vực này. Trước hết, phải kể đến nữ thủ tướng Pakistan Benazir Bhutto người đã đấu tranh không ngừng vì hòa bình và ổn định của đất nước Pakistan, đấu tranh cho quyền bình đẳng của phụ nữ và chăm sóc trẻ em trên thế giới. Nữ tổng thống Sri Lanca Chandrika Kumaratunga đã lãnh đạo đất nước thoát khỏi máu lửa của khủng bố của tổ chức Những Con hổ Giải phóng Tamil. Bà rất có công trong việc đánh bại quân phiến loạn để thiết lập một nhà nước thống nhất. Bà Begum Khaleda cũng là một nữ chính trị gia nổi bật trên chính trường Nam á. Hoạt động chính trị của bà có ảnh hưởng rất lớn trong việc thúc đẩy hòa bình trong khu vực. Nữ thủ tướng Khaleda còn là một người đấu tranh không biết mệt mỏi cho quyền lợi của phụ nữ trên khắp thế giới. Hai nữ chính trị gia cũng được nhiều người biết đến là bà Tansu Ciller, thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ và bà Gro Harlem Brundtland, thủ tướng Na Uy. Hai bà này có công rất nhiều trong việc đưa đất nước phát triển kịp với các nước trong khu vực. Nữ Thủ tướng Tansu Ciller có công rất lớn trong việc làm thay đổi bộ mặt kinh tế của Thổ Nhĩ Kỳ.

Bà Violeta Chamorro, tổng thống Nicaragua, là nữ chính trị gia nổi bật. Bà đóng một vai trò quan trọng trong khôi phục và phát triển kinh tế của đất nước. Bà là người đi đầu trong cuộc đấu tranh chống phân biệt chủng tộc và vì sự bình đẳng đối với phụ nữ. Bà Mary Charles, thủ tướng Dominica, đã góp một tiếng nói rất quan trọng trên chính trường ở Mỹ La tinh. Tất cả mọi việc làm của bà đều đem lại quyền lợi cho đất nước và dân tộc của bà. Gần 4 năm qua, bà Hyllary đã góp một tiếng nói quan trọng của mình trên chính trường nước Mỹ và thế giới. Đệ nhất phu nhân Hillary được coi là một cố vấn chính trị quan trọng của tổng thống Bill Clinton. Bà rất nhạy cảm trong các vấn đề chính trị. Do đó, bà có cái nhìn rất sắc bén đối với những diễn biến trên thế giới. Bà Hillary như là một tấm gương sáng trong hoạt động xã hội. Bà luôn đấu tranh để đem lại quyền lợi cho phụ nữ và trẻ em trên thế giới. Vương phi Diana cũng được coi là một nhà hoạt động xã hội xuất sắc. Nhiều năm qua, người phụ nữ xinh đẹp và lắm tai tiếng này đã mang tấm lòng bao dung của mình đến với nhiều trẻ em bất hạnh, khổ đau trên thế giới. Bà đi đầu trong công tác từ thiện, vận động mọi người quyên góp để giúp đỡ cho những đứa trẻ nghèo khó.

Và còn hàng trăm nghìn phụ nữ khác trên thế giới ngày đêm hoạt động tích cực trong công tác xã hội không ngoài mục đích đem lại hòa bình và hạnh phúc cho nhân loại. Ngày nay, phụ nữ đã góp được một tiếng nói quan trọng trong cuộc đấu tranh cho hòa bình, thống nhất, ổn định và hạnh phúc trên toàn thế giới (1).

===========================

(1) Vương Quang Vinh sưu tầm theo Báo Công an nhân dân số 388 – Thứ bẩy 9-3-1996

Nữ diễn viên điện ảnh nổi tiếng của ý – Claudia Cardinale đã từ Liên Xô trở về, sau khi cùng với một nhóm nghệ sĩ, những người làm công tác khoa học và giới trí thức tham dự cuộc tọa đàm về đề tài hòa bình và giải trừ quân bị tại thủ đô Matxcơva.

“Đây chính là những vấn đề mà tôi hết sức quan tâm, Claudia nói: Người phụ nữ sinh ra là để tạo nên cuộc sống, lẽ nào họ lại có thể chấp nhận tư tưởng bạo lực và sự chết chóc?”.

Chị dừng chân ở thủ đô Roma để thăm những người thân trong gia đình, rồi đáp máy bay trở lại Paris để thực hiện chương trình lồng tiếng cho bộ phim “La Storia” của Luigi Comencini.

Suốt thời gian 5 tháng trời, ngôi sao điện ảnh ý này, cùng với các đồng nghiệp của mình, tham gia quay bộ phim “La Storia”, rồi tiếp tục bộ phim “Người đàn ông đa tình” của Diane Kurya, “Chiếc mũ chó” của Pasquale Squitieri. Đối với Claudia Cardinale, năm 1986 là một năm lao động cật lực. Thế nhưng, sau 85 bộ phim, chị không hề biểu hiện dấu hiệu mệt mỏi nào đối với nghề nghiệp của mình. “Tôi sẽ tiếp tục làm phim khi bản thân còn cảm thấy hứng khởi”.

– Khi làm việc, tôi có cảm giác như mình đang nghỉ mát. ở nhà, mọi công việc đều đến tay, và những việc vặt vãnh ấy lại vất vả hơn nhiều, tôi không có thời gian để nghỉ ngơi nữa.

Rồi chị cười nói tiếp:

Pasquale rất muốn tôi ở hẳn nhà. Điều đó buộc tôi phải hứa với anh ấy trong mỗi lần đóng phim rằng đây là bộ phim cuối cùng.

Nhưng rồi, chị vẫn tiếp tục, bởi vì chị là người phụ nữ dịu dàng, hiền lành, nhưng cũng rất bền bỉ trong việc theo đuổi sự nghiệp của mình.

Có một thời gian dài, Claudia Cardinale từng là một cô gái thụ động. Chị kể lại, lòng đầy chua chát:

– Suốt mười lăm năm trời tôi đeo đuổi một hợp đồng đặc biệt. Khi ấy tôi phải chấp nhận tất cả những gì mà người ta bắt tôi làm. Như một biện pháp đối phó, tôi có một đội ngũ thư ký và lái xe bảo vệ mình. Tôi đã trải qua một cuộc sống hoang tưởng, được bao bọc trong nhung lụa. Bản thân tôi lúc đó có đầy đủ tất cả, nhưng tôi nghĩ rằng mỗi người cần phải sống theo điều mình cảm nhận.

Rồi âm thầm, lặng lẽ, cô “người yêu bé nhỏ” của mảnh đất ý ấy đã hủy bỏ hợp đồng và xuống đường hòa mình vào dân chúng để biểu thị sự ủng hộ đối với vấn đề ly hôn và được quyền phá thai của phụ nữ thời đó bị cấm ngặt ở ý, một nước theo Thiên chúa giáo.

Cũng vào thời điểm đó, Claudia Cardinale gặp nhà đạo diễn Pasquale Squitieri: “Hai chúng tôi gần như nước với lửa ấy – chị thổ lộ. Tôi là một phụ nữ trầm lặng, còn anh ấy thì tính tình luôn luôn thay đổi. Đó là một người dễ xúc động nhưng cũng đầy nhiệt huyết. Chúng tôi tranh luận với nhau cũng nhiều, nhưng thường không đồng nhất với nhau trên một số lĩnh vực. Song, giữa hai người vẫn giữ được một quan hệ khá chặt chẽ và bền vững”.

Họ có một cháu bé gái – tên là Claudia, lên tám tuổi.

Mới gặp Claudia Cardinale người ta không thể tin là chị đã bước vào tuổi 48 dù cho chính bản thân chị khẳng định điều ấy. “Không phải vì tôi thích mình trẻ hơn – Claudia lý giải, mà ngược lại chấp nhận tuổi tác chính là bí quyết của sự trẻ lâu, và điều này tôi đã học được qua năm tháng”.

Với tính hiếu kỳ, Claudia đã chu du khắp thế giới để được tận mắt nhìn thấy những gì chị hằng ước mơ khám phá. Song, gia đình vẫn là nơi chị cảm thấy hạnh phúc nhất. Claudia sống trong một trang trại cũ đã được tu sửa lại thuộc vùng ngoại ô Rôma. – Sống ở đó có Pasquale, tôi và đứa em gái của tôi; cô ấy mười năm qua sống ở Nantes, nay chuyển về một biệt thự nhỏ nằm sâu trong trang trại thuộc quyền sở hữu của tôi. Các em tôi cũng ở gần đấy, còn mẹ tôi thì sống trong một căn nhà kiểu nông thôn ngay cạnh chúng tôi. Bất cứ ở đâu, hàng ngày tôi đều gọi điện thoại cho mẹ tôi. Nếu tôi không gọi về, bà sẽ nổi giận ngay. Tôi vốn là một người luôn sống độc lập, nhưng với tôi, gia đình là điều vô cùng quan trọng. Gia đình tạo cho người ta sự cân bằng, nghị lực và chỗ đứng chắc chắn trong cuộc đời(1).

=======================

(1) H.T.H sưu tầm theo Báo Thể thao và Văn hóa số 28 – Thứ bẩy 19-9-1987.

Lời dẫn: Chưa bao giờ chúng ta lại có nhiều Công ty TNHH như bây giờ. Chân dung của nhiều vị giám đốc các công ty này na ná giống nhau: to béo, oai vệ, giỏi hùng biện, uống rượu như thụi, hát karaoke như ca sĩ, trả lời phỏng vấn rất thạo, quảng cáo tung ra như xổ số, và nợ ngân hàng Nhà nước như chúa Chổm. Rồi sau đó không ít các vị chạy nợ, phá sản, vào tù… Bởi thế mà người đời thường gọi một cách mỉa mai là Công ty vô trách nhiệm vô hạn.

Trong tình hình như vậy, tôi được biết có một công ty không vay vốn của Nhà nước, không có đầu tư của nước ngoài, đó là Công ty TNHH Vinh Hạnh, và chi nhánh sáng giá nhất của Công ty là nhà máy nhựa Vinh Hạnh, đóng ở thị xã Hà Đông – Hà Tây.

Nhà máy nhựa Vinh Hạnh có 1.800 công nhân. Mục tiêu của nhà máy sẽ là 3.000 công nhân vào năm 2000. Và giám đốc của nhà máy là một phụ nữ xinh đẹp, tài ba. Năm 1986, vợ chồng bà giám đốc này còn ở trong một căn hộ 16m2, còn bây giờ công ty của họ là một trong rất ít các công ty TNHH sáng giá.

Lời dặn của người cha

Nhà máy nhựa Vinh Hạnh là chi nhánh của Công ty Vinh Hạnh. Tổng giám đốc Công ty là một người gầy, nhỏ, quê ở huyện ứng Hòa – Hà Tây.

Cuộc đời tỉ mỉ của Tổng giám đốc Đỗ Công Sơn nếu kể ra thì giống như một nhân vật tiểu thuyết. Suốt cả tuổi ấu thơ, anh ngụp lặn trên cánh đồng vùng chiêm trũng Hà Tây; móc cua nát cả mười đầu ngón tay, nhổ mạ đập đến mòn cả mắt cá chân, và món ăn mà Đỗ Công Sơn nhớ mãi là món rau muống khô kho tương. Thường là đến mùa rau muống, bà anh cắt rau muống về phơi khô kho tương ăn với khoai luộc. Rồi Đỗ Công Sơn vào đại học, rồi làm kinh doanh và tư vấn, rồi trở nên giàu có.

Trước khi mất, ông Đỗ Công Uyển, bố đẻ của Đỗ Công Sơn đã gọi anh đến và dặn: “Con là người giàu có, đó là một phần lớn nhờ phúc đức của đất nhà. Con hãy về quê hương làm một chút gì đó để giúp đỡ những người dân quê hương mình”.

Đỗ Công Sơn và vợ đã ghi nhớ lời dặn của người cha. Họ đã dựng lên nhà máy nhựa Vinh Hạnh bây giờ trên quê hương họ, và người giám đốc nhà máy này chính là vợ anh. Vốn đầu tư ban đầu cho nhà máy là ba triệu đôla và đến nay là gần năm triệu đôla. Số tiền này là của vợ chồng Đỗ Công Sơn và anh em trong nhà. Có nhiều nơi thuận tiện về cả tài chính và hành chính cho việc xây dựng và phát triển nhà máy, nhưng vợ chồng Đỗ Công Sơn chọn Hà Tây – quê hương của họ. Sự lựa chọn này đã làm họ xúc động và cả tự hào. Sự lựa chọn này cũng là một phẩm chất quan trọng của các nhà doanh nghiệp.

Nhà máy cho những người nông dân

Nhà máy nhựa Vinh Hạnh có 1.800 công nhân, 80% công nhân là người Hà Tây… trong số 1800 công nhân, nữ chiếm 90%, con em nông dân chiếm gần 100%…

Lương của công nhân từ 400.000đ/tháng đến 1.000.000đ/tháng (ngoài ra còn có thưởng). Tính trung bình theo số người được hưởng hai mức lương trên thì mỗi tháng mỗi công nhân thu nhập khoảng 500.000đ/người. Số công nhân con em nông dân khoảng 1.600. Như vậy là họ đại diện cho 1.800 công nhân.

Mỗi tháng, mỗi công nhân tiết kiệm được chừng 300.000 – 500.000đ. Số tiền này đóng góp hết sức quan trọng cho một gia đình nông dân ở nông thôn hiện nay trong việc chống đói và phát triển kinh tế gia đình. Mỗi một công nhân, như số công nhân người làng tôi, trở thành một tiểu ngân hàng cho gia đình họ.

Một thực tế cho thấy, đất canh tác cho mỗi đầu người ở nông thôn ngày một ít đi. Số thanh niên nông thôn đổ xô về thành phố kiếm việc làm ngày càng đông. Nếu kiểm tra các nhà hàng và quán karaoke, ta sẽ thấy khoảng 70% nhân viên phục vụ ở đó là các thôn nữ. Những gì sẽ đến với các cô thôn nữ ở loại công việc kia? Có lẽ chúng ta đều hình dung được.

Bởi thế, một nhà máy như Vinh Hạnh mọc lên quả là một giải đáp đầy hiệu quả, đóng góp vào chương trình xóa đói giảm nghèo của Đảng và Chính phủ.

Các công nhân tuyển vào nhà máy nhựa Vinh Hạnh có tuổi từ 18 đến 28. Tháng đầu tiên họ được học nghề. Nhà máy giành một khoản tiền phụ cấp cho các công nhân học nghề là 100.000đ/tháng. Từ tháng thứ hai, công nhân bắt đầu hưởng lương theo sản phẩm. Công việc của các công nhân nữ là lắp ráp, sơn vẽ các đồ chơi trẻ em. Số đồ chơi nhỏ này được phủ kẹo chocolate. Bởi thế, đòi hỏi đầu tiên với sản phẩm của Vinh Hạnh là phải vệ sinh. Vệ sinh từ công nhân sản xuất và từ nguyên liệu để sản xuất, đó là nhựa và sơn. Nếu những chỉ tiêu này không đạt chất lượng của Đức và Italia, sản phẩm sẽ bị trả lại, hợp đồng sẽ bị xóa bỏ, và nguy cơ phá sản là hiển nhiên với bà chủ nhà máy. Bởi thế, kỷ luật của nhà máy được đặt lên hàng đầu. Tôi lang thang trong khu vực nhà máy sạch bong không một mẩu rác. Cây xanh trong sân nhà máy tươi tốt như rau. Tổng giám đốc Đỗ Công Sơn trồng một cây hồng xiêm lớn, cây trĩu quả. Thi thoảng, lái xe lại lấy một giỏ quả về cho anh. Anh chỉ ăn hồng xiêm do anh trồng trong nhà máy. Vì anh thích thưởng thức sản phẩm tự tay anh làm ra.

Tôi có một băn khoăn về các công nhân nhà máy: khi già yếu thì họ sẽ sống như thế nào? Sự băn khoăn đã được giải tỏa khi biết những công nhân khi hết tuổi lao động sẽ có lương hưu. ở nhà máy nhựa Vinh Hạnh, các quyền lợi của người lao động được bảo đảm đầy đủ theo quy định của Nhà nước, trong đó có việc nhà máy đóng BHXH và BHYT cho công nhân. Nhà máy cũng đã lập ra công đoàn để bảo vệ quyền lợi của công nhân. Công nhân được hưởng các chế độ Nhà nước quy định như ốm đau, thai sản, nghỉ mát… Tháng 6/97 nhà máy đã xây dựng nhà ở cho công nhân theo hình thức căn hộ khép kín. Hiện nay nhà máy đã giải quyết được nhà ở cho hơn 500 công nhân. Số còn lại thuê nhà dân xung quanh nhà máy.

Tháng 7/1998, nhà máy lại tuyển một đợt công nhân nữa. Dự tính của nhà máy cần có 3.000 công nhân. Chủ trương của nhà máy vẫn là tuyển trước tiên con em nông dân, những người đang gặp khó khăn trong đời sống kinh tế.

Chân dung bà giám đốc

Phần cuối bài viết này, tôi muốn phác thảo đôi nét về bà giám đốc nhà máy nhựa Vinh Hạnh. Gọi là bà nhưng thực tế giám đốc Trần Thị Lan Hương mới chỉ 37 tuổi. Chị là vợ của anh Đỗ Công Sơn. Trần Thị Lan Hương quê gốc Bình Lục – Nam Hà. Chị là người ủng hộ, thúc đẩy mạnh mẽ nhất trong việc xây dựng nhà máy nhựa Vinh Hạnh trên quê hương chồng. Và khi nhà máy ra đời, người phụ nữ đẹp này đã thay chồng quản lý, điều hành toàn bộ nhà máy. Cái đói nghèo của những người nông dân và của chính bản thân họ trong một thời luôn ám ảnh họ nay không còn nữa. Với số vốn tự có, họ có thể mở kinh doanh ở hướng khác có lợi nhuận cao hơn và nhanh hơn, nhưng họ đã làm điều mà họ luôn bị day dứt. Trong khi không ít kẻ đã dùng tên gọi “Công ty” để phá hoại Nhà nước và móc túi của những người dân khốn khổ như Nguyễn Văn Mười Hai, Tăng Minh Phụng.

Hàng ngày, sau khi lo xong phần việc của một người vợ, người mẹ trong gia đình, giám đốc Trần Thị Lan Hương tự lái xe hơi vào nhà máy để điều hành công việc. Chị vừa điều hành các dây chuyền sản xuất qua camera từ phòng giám đốc, vừa trực tiếp kiểm tra tận mắt công nhân làm việc, kiểm tra công nhân ăn, kiểm tra công nhân mặc. Chị tự tay vặn một vòi nước công nhân sơ ý để nước còn chảy. Đến nhà máy nhựa Vinh Hạnh, nhìn công nhân làm việc với tính kỷ luật cao, tôi lại thấy buồn cho nhiều công sở của chúng ta hiện nay làm việc lười nhác, kém kỷ luật.

Một công việc nữa mà Trần Thị Lan Hương đặt ra như là một trong những nhiệm vụ quan trọng của nhà máy. Đó là công tác từ thiện. Tuy chị không nói ra nhưng tôi được biết chị thường đến Hội bảo trợ Trẻ em Mồ côi ở Hà Tây và một số tỉnh khác, chị đi thăm các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, các vợ Liệt sĩ tiêu biểu. Chị đến những nơi đó như một đứa con, một người em, người bạn gái, người chị, người mẹ với tình cảm và sự trợ giúp vật chất.

Khi được hỏi: “Chị mong ước gì trong tương lai?”. Chị khẽ khàng trả lời:

“Tôi mong muốn tạo được càng nhiều việc làm cho con em nông dân càng tốt. Muốn đi tiên phong trong các nhà doanh nghiệp hiện nay. Tôi muốn chứng minh rằng: Có những doanh nghiệp tư nhân Việt Nam thành công trên con đường của họ và đóng góp vào sự phát triển của xã hội. Và tôi muốn tìm cách sản xuất đồ chơi cao cấp cho trẻ em Việt Nam”.

Với tài năng và những đóng góp của chị, Trần Thị Lan Hương được bầu vào Ban chấp hành Hội liên hiệp Phụ nữ tỉnh Hà Tây lần thứ VII trong đại hội đại biểu phụ nữ toàn tỉnh tháng 3/97 và tháng 5/97 chị được chọn là đại biểu chính thức của tỉnh Hà Tây trong Đại hội Phụ nữ Toàn quốc lần thứ VIII nhiệm kỳ 1997-2002.

Và nếu bạn nhìn thấy một phụ nữ rất đẹp, lái một chiếc xe hơi trên đường Hà Nội – Hà Đông hàng ngày, thì đấy là giám đốc Trần Thị Lan Hương(1).

============================

(1) Quang Thiều (Tiền phong chủ nhật) 1999.