VishareClub.com – Trithức là sứcmạnh

Cẩm nang mẹo vặt y khoa thực dụng – nhiều tác giả

Chứng ngứa cỏ (ngứa mắt mèo)

Khi nằm lăn, đùa giỡn trên cỏ hoặc khi da thịt bị cọ xát vào cây cỏ, chứng ngứa có thể xuất hiện, và có khi càng gãi càng ngứa, ngứa lan ra khắp cả mình mẩy. Chứng ngứa này thật sự không có tên; ở Việt Nam, người ta thường gọi nôm na là ngứa cỏ, hay ngứa mắt mèo.

Chứng ngứa này tinh dầu thực vật Urushiol gây ra. Loại dầu này rất độc, thường bay trong không khí và đọng lại trên cây cỏ. Chỉ cần một phần tỷ của một gam (nanogram) tinh dầu này là đủ cho một người phải gãi như điên khùng. Các bác sĩ thường ví von rằng muốn làm tất cả mọi người trên trái đất phải gãi, họ chỉ cần không tới 10 gam chất dầu Urushiol.

Bạn thường đi cắm trại? Bạn thích cảnh thiên nhiên rừng núi? Hãy chuẩn bị trước và đừng để chứng ngứa này phá hoại một ngay vui của bạn. Dĩ nhiên, phương pháp tốt nhất là mặc quần áo kín đáo, đừng để da thịt tiếp xúc với cây cỏ… Trong trường hợp lỡ bị ngứa rồi, hãy làm theo phương pháp sau:

– Cố đừng gãi, vì càng gãi nó càng lan rộng ra. Nên nhớ chỉ một phần tỷ g tinh dầu là đủ gây ngứa, và chất độc dễ dàng theo móng tay bạn đến làm ngứa những phần da khác; khiến bạn càng gãi, vết ngứa càng lan rộng ra.

– Rửa chỗ ngứa với nước. Đừng dùng khăn, vì chất Urushiol có thể bám vào khăn, làm ngứa những chỗ khác. Rửa cho đến khi hết ngứa, sau đó thoa vào chỗ ngứa một chút alcol (rượu cồn) nếu có.

– Giặt quần áo có dính chất Urushiol với nước, có hoặc không có xà phòng đều được.

Ngoài ra, các chất như xăng, dầu hỏa, acetone, amonia… đều có công dụng làm loãng chất Urushiol. Nên dùng ngón tay thấm các chất này và chà lên vết thương (không nên dùng thường xuyên, vì những chất này đều có hại đối với da thịt).

Cẩm nang mẹo vặt y khoa thực dụng – nhiều tác giả

Nấc cụt

Một ngày trời nóng, tại một công viên, chàng trai đang thu hết can đảm thốt lên lời tỏ tình đầu tiên với người con gái. Hơi thở dồn dập, chàng bấu hai bàn tay vào nhau, đứng sát vào bên nàng thêm chút nữa… thêm chút nữa. Thời gian lúc đó hình như ngưng đọng lại. Chàng nghe được tiếng đập thình thịch của trái tim mình, nghe miệng mình lắp bắp: “Anh… yêu…”. Người con gái nhắm mắt lại, đầu hơi ngửa ra phía sau cho mái tóc dài đen nhánh xõa bay theo làn gió, chờn vờn vuốt ve chiếc eo thon thả. Nàng cũng thở mạnh, lắng nghe từng tiếng thì thầm thốt ra từ đôi môn run rẩy của người yêu. Nàng kiên nhẫn chờ đợi âm điệu cuối cùng của ba chữ muôn đời mầu nhiệm đó thì chợt…”ắc”, một tiếng động lạ tai xuất hiện. Nàng giật mình, mở choàng mắt dậy, dáo dác nhìn chung quanh tìm nguyên nhân của tiếng động lạ lùng phát ra đúng vào giây phút thiêng liêng huyền diệu này.

Chẳng có gì ngoài tiếng gió, tiếng xào xạc của các cành lá chạm vào nhau. “Có lẽ mình nghe lầm” – người con gái thầm nhủ. Nàng một lần nữa nhắm mắt lại, đợi chờ âm vang cuối cùng của ba chữ “anh yêu em”, bài kinh kệ muôn đời của những người tình đang thắm thít yêu nhau. “Ắc” – tiếng động lần này rõ ràng phát ra từ cổ họng của chàng trai và chàng đỏ mặt, lúng túng… Không lạ lùng gì cả, người con trai đang bị chứng nấc cụt.

Chứng bệnh này không gây nguy hiểm cho ai, nhưng nó thật tai hại nếu đến không phải lúc. Bạn đang tỏ tình? Bạn đang được phỏng vấn tìm việc làm? Bạn đang đọc một bài diễn văn trước công chúng? Bạn không thể kiềm chế nó được. Tự nó đến không có gì báo trước, và cũng tự nó đi không một tiếng giã từ.

Y học ngày nay vẫn chưa tìm ra nguyên nhân tại sao cơ thể lại có loại phản ứng kỳ lạ này. Chỉ biết chứng này thường đến do hậu quả của việc ăn quá nhanh, nuốt quá nhanh (mắc nghẹn), hoặc lượng không khí bị nuốt vào dạ dày nhiều quá .

Các bác sĩ đều nhìn nhận rằng, chứng nấc cụt thường tự đến, rồi tự đi trong vòng vài phút… Nhưng bạn có biết, một người Mỹ tên là Charles Osborne (bang Iowa) đã bắt đầu bị nấc cụt từ năm 1992 và cứ thế tiếp tục đến năm 1997?

Làm thế nào chữa khỏi cơn nấc cụt? Theo các nhà chuyên môn, có 2 cách:

1- Tìm cách làm gián đoạn tác dụng của phần não bộ ra lệnh nấc cụt.

2- Tìm cách làm tăng lượng thán khí (carbon monoxide) trong máu (thán khí làm giảm nấc cụt, dưỡng khí làm tăng nấc cụt). Bạn có thể kiểm chứng bằng cách trong lúc bị nấc, hãy hít một hơi không khí vào đầy buồng phổi, lập tức sẽ có một cái nấc cụt tiếp nối sau hơi thở này)

Những phương pháp được đề cập dưới đây không nằm ngoài 2 nguyên tắc trên. Một phương pháp có thể rất hiệu quả với người này nhưng vô hiệu với người khác. Bạn cần thử qua một vài cách để biết cơ thể mình hợp với cách nào, và dùng lại cách này cho những lần sau.

Hãy nuốt một thìa đường

Một trong những phương pháp dễ dàng và hiệu quả nhất là nuốt một thìa cà phê đường cát khô. Việc này thường chặn đứng chứng nấc cụt chỉ trong một vài giây. Có lẽ đường trong miệng có tác dụng thúc đẩy hệ thần kinh ban lệnh xuống những cơ ở bụng không được nấc cụt nữa”.

Phương pháp trên được nhiều bác sĩ khác kiểm chứng và công nhận là rất công hiệu.

Đối với trẻ em bị nấc cụt, bạn có thể cho uống thìa cà phê đường pha vào 120 ml nước.

Uống một ly nước ngược

Bác sĩ Richard, Đại học Y khoa Virginia (Mỹ) cho biết: “Tôi tự chữa chứng nấc cụt cho mình bằng cách dùng một ly nước lạnh, khum người tới trước, và uống ly nước ngược. Phương pháp này luôn luôn công hiệu và tôi mạnh dạn đề nghị nó cho tất cả những bệnh nhân có sức khỏe bình thường đến khám bệnh.”

Việc uống nước ngược ở trên có thể được diễn tả một cách đơn giản và dễ hiểu hơn: Hãy uống một ly nước bằng mép ly đối diện với bạn. Thông thường, khi uống nước, bạn uống ở mép ly gần với bạn hơn, và môi trên bạn nằm trong vòng tròn của vành ly. Khi nấc cụt, hãy uống ở mép ly bên kia, sao cho môi dưới bạn nằm trong vòng tròn của vành ly.

Việc này có vẻ quái lạ và hơi khó làm. Nhưng bạn yên tâm, bác sĩ Richard đã thí nghiệm trên rất nhiều người với kết quả bảo đảm 100%.

Bơm hết không khí ra khỏi buồng phổi

Như trên đã nói, nấc cụt xuất hiện do cơ thể có quá nhiều dưỡng khí. Hãy dồn hết không khí ra khỏi phổi thật chậm và đều (bạn sẽ thấy hơi ngộp thở, nhưng hãy cố giữ lại vài mươi giây). Phương pháp này tuy hơi khó, nhưng có kết quả khả quan trên rất nhiều người.

Mẹo vặt:

– Dùng hai ngón tay trỏ của nhét chặt vào hai lỗ tai chừng nửa phút. Hành động này kích thích hệ thần kinh và làm hết nấc cục (mẹo vặt này có kết quả trên 95% tổng số bệnh nhân).

Ngoài những phương pháp hữu hiệu nói bên trên, các mẹo vặt dưới đây thường có kết quả khoảng trên 50%. Bạn có thể thử từng mẹo vặt một để tìm phương pháp dễ dàng, thích hợp cho mình:

– Há miệng ra và nhìn sâu vào, bạn sẽ thấy có một cục tròn treo ngay giữa thành trên của cổ họng, đó là cục phát âm. Dùng một thìa cà phê nâng cục này lên vài lần, có thể hết nấc cục.

– Dùng bông gòn quấn vào đầu đũa, gõ nhẹ vào vòm trên của miệng (vòm khẩu cái), chỗ phần cứng và mềm gặp nhau.

– Ngồi chồm hổm, tựa mạnh ngực trên hai đầu gối.

– Ngậm và hút một cục nước đá cho đến khi hết nấc cụt.

– Nhai và nuốt một miếng bánh mỳ khô.

Cẩm nang mẹo vặt y khoa thực dụng – nhiều tác giả

Mụn nhọt

Nếu bạn đã từng bị mụn nhọt, bạn không bao giờ quên được nỗi khó chịu này. Một cảm giác nhức nhối khó tả. Trong mọi sinh hoạt hằng ngày, bạn phải để ý, không để mụn nhọt này bị vật gì đụng phải. Bạn sẵn sàng hét lớn lên khi có ai vô tình chạm vào nó. Và tệ hại hơn nữa, nếu chẳng may các nhọt cư ngụ ngay trên những chỗ trọng yếu như lưng, mông, sau gáy…, bạn sẽ biết thế nào là cảm giác ngồi không được, nằm cũng chẳng xong.

Tại sao chúng ta bị mụn nhọt?

Theo y học, mụn nhọt xuất hiện do loại vi khuẩn Staphylococcus xâm nhập qua một chỗ trầy trên da, tấn công vào một chân lông, chân tóc, hoặc một tuyến dầu dưới da.

Để ứng phó với sự tấn công này, hệ miễn dịch của cơ thể đưa các bạch cầu đến chỗ bị tổn thương nhằm tiêu diệt vi khuẩn. Trận chiến giữa bạch cầu với vi khuẩn tạo nên sự sưng phồng trên vùng da chỗ đó. Đây là triệu chứng mở đầu của mụn nhọt. Vùng da tổn thương bị cứng, sưng đỏ lên, gây cảm giác nhức nhối. Đôi lúc, vết sưng đỏ này chỉ hiện lên một chút rồi xẹp xuống. Trong một số trường hợp khác, vết đỏ không xẹp mà từ từ hình thành một đầu trắng. Đầu trắng này kéo dài trong nhiều ngày, có thể gây những biến chứng như nóng sốt… Sau đó, nó sẽ vỡ, tống cùi nhọt bên trong ra, rồi dần dần lành lại.

Mụn nhọt không chỉ gây đau nhức mà còn có thể để lại sẹo hoặc đưa đến những biến chứng nguy hiểm. Dù sao, trong hầu hết những trường hợp bị mụn nhọt, với một chút kiến thức căn bản về y học, bạn vẫn có thể tự chữa lành trong thời gian ngắn nhất mà không cần tốn tiền bác sĩ.

Đắp vải nóng

Đây là phương pháp trị liệu tốt và cần thiết nhất cho mụn nhọt. Khi mụn nhọt bắt đầu ửng đỏ lên, bạn nên dùng một miếng vải nhỏ thấm nước nóng (dĩ nhiên đừng nóng quá) đắp lên phần da bị sưng đỏ. Xả lại nhiều lần bằng nước nóng để giữ ấm cho miếng vải này. Làm như thế chừng 3-4 lần một ngày, mỗi lần chừng 20-30 phút. Tiếp tục tiến trình này trong vòng từ 5 đến 7 ngày, mụn nhọt sẽ dần dần có đầu trắng và tự động vỡ ra.

Phương pháp trên làm mụn nhọt vỡ nhanh hơn và cũng mau lành hơn. (Nếu để tự nhiên, mụn nhọt có khi kéo dài cả tháng, và bạn sẽ đau khổ không ít). Phương pháp này được thí nghiệm với kết quả tốt trên nhiều bệnh nhân, do bác sĩ Rodney của Bệnh viện Nebraskan ghi nhận.

Có nên nặn mụt nhọt hay không?

Theo bác sĩ Rodney, chúng ta chỉ nên nặn mụt nhọt khi nó không có dấu hiệu sưng phồng lớn, mụn đã có đầu trắng cưng cứng với cùi nhọt bên trong. Khi nặn, hãy dùng một cây kim hơ lửa hoặc nhúng cồn sát trùng, chích vào đầu trắng cho mủ chảy ra và nặn hết cùi trắng. Khi nặn cùi, nên nhẹ tay, nếu mạnh quá có thể làm vỡ các hạch dưới da, gây nhiễm trùng nghiêm trọng hơn.

Rửa sạch vết thương, tay và dụng cụ

Sau khi nặn hết cùi, điều quan trọng nhất là phải rửa sạch tất cả những thứ bị mủ dính vào. Những mủ này chứa rất nhiều vi khuẩn, có thể tạo nên mụn nhọt tại một chỗ khác nếu không được rửa sạch. Nếu tay không rửa sạch sau khi nặn mụn nhọt thì khi ăn, vi khuẩn có thể theo đường tiêu hóa vào cơ thể và tạo ra những bệnh khác.

Sau khi nặn mụn nhọt, nếu mủ vẫn còn rỉ đôi chút, bệnh nhân chỉ nên tắm đứng. Việc ngâm mình trong bồn tắm sẽ tạo cơ hội cho vi khuẩn phiêu lưu trong nước, tấn công những chỗ trầy da khác. Khi tắm, nên dùng các loại xà phòng chuyên sát trùng (antisepticlantibacteria soap) là tốt nhất.

Có nên dùng thuốc sát trùng hay không?

Theo bác sĩ Rodney, việc này không cần thiết lắm vì tình trạng nhiễm trùng ít xảy ra. Dù sao, một số bác sĩ khác cẩn thận hơn vẫn đề nghị dùng các loại thuốc bôi ghẻ có kháng sinh như Batritracin hoặc Neosporin, có bán tại các hiệu thuốc tây.

Tiếp tục đắp vải nóng

Sau khi nặn hết cùi ra, nên tiếp tục đắp vải nóng thêm chừng 2-3 ngày. Trong những ngày này, khi vết nhọt vẫn còn chảy mủ thêm chút ít, việc đắp vải nóng sẽ làm nó mau lành hơn.

Những thứ thay thế cho vải nóng

Có nhiều thứ có thể thay thế cho vải nóng đắp lên mụn nhọt. Từ lâu, người châu Âu có thói quen dùng nửa trái cà chua luộc vừa ấm, đắp lên mụn nhọt, hoặc dùng nửa củ hành tây, tỏi đâm nhuyễn… Tất cả đều với mục đích giữ ấm, giúp mụn nhọt mau có đầu trắng.

Những thuốc chữa mụn nhọt của Việt Nam cũng tương tự, từ việc dùng một khoanh bầu, khoanh bí hay dưa chuột luộc đắp vào mụt nhọt cho đến việc sử dụng các loại thuốc dán mụn nhọt của các tiệm thuốc Bắc… đều không ra ngoài mục đích giữ ấm kể trên.

Biện pháp phòng ngừa

Bạn đã biết mụn nhọt tạo nên do sự xâm nhập của vi khuẩn qua các vết trầy trên da. Để tránh sự xâm nhập này, hãy cẩn thận với các vết trầy trên da. Nên sát trùng và dán băng keo trên vết trầy (đừng làm da bị trầy khi nặn mụn) và những vết đỏ, vết phồng trên da.

Tắm gội thường xuyên bằng xà phòng sát trùng (thường có các chữ như antiseptic, antibacteria, hoặc kill germ… trên nhãn hiệu).

Cẩm nang mẹo vặt y khoa thực dụng – nhiều tác giả

Mụn cóc

Mụn cóc thường xuất hiện ở tay, chân, có khi ngay trên mặt. Nó có hình dáng như một vết chai nổi lên trên da với bề mặt nhám, thường giống như nhiều hình sợi kết hợp lại. Trái với điều mà mọi người thường nghĩ, mụn cóc tuy có nhiều hình sợi nhưng những sợi này không phải là “rễ”, và cũng không hề ăn luồn vào đến xương hay thịt. Nó chỉ là một bệnh da thuần túy. Bệnh này do một loại vi khuẩn gây nên, có thể lây giữa phần da này với phần da kia, giữa người này với người kia, nhưng hoàn toàn không liên quan gì đến loài cóc. Loài cóc không hề mang vi khuẩn này, và không làm lan truyền bệnh này.

Bạn bị mụn cóc? Tự nó sẽ lặn sau một vài năm. Nhưng nếu bạn thường dùng móng tay cạo nó, dùng lưỡi lam cắt nó, bạn có thể làm mọc thêm nhiều mụn cóc nữa ở những chỗ khác của thân thể. Bác sĩ Harc tại New York cho biết như vậy.

Bạn không thích làn da mình bị nổi những mụn xù xì này? Những mụn cóc không biết điều mọc trên mặt, trên cổ…, trông rất xấu xí? Hãy thử áp dụng những phương pháp dưới đây trong vài tháng trước khi quyết định đến bác sĩ đốt bằng tia lazer (hoặc đông lạnh rồi phẫu thuật cắt bỏ).

Dùng sinh tố A

Theo kinh nghiệm trên nhiều bệnh nhân của bác sĩ Robert, giáo sư chuyên khoa vi sinh vật học và miễn dịch học Louisiana, sinh tố A có khả năng làm lặn mụn cóc rất thần kỳ. Ông này khuyên dùng một viên sinh tố A loại 25.000 IU lấy ra từ dầu cá. Bóp vỡ một viên thuốc ra và bôi thoa lên mụn cóc mỗi ngày một lần. Sau một tháng, mụn cóc loại nhỏ sẽ lặn. Mụn cóc loại lớn sẽ có biến đối sau 3 tháng, và thường sẽ lặn sau 5, 6 tháng.

Dùng axit salicylic

Ngoài những phương pháp vật lý như phẫu thuật, đông lạnh, lazer…, việc dùng axit salicylic cũng là phương pháp hiệu quả để trừ mụn cóc. Chất này có công dụng làm cho mụn cóc trở nên mềm và biến mất sau một thời gian được bôi thường xuyên.

Axit salicylic được bán tự do trên thị trường. Ở các hiệu thuốc tây, nó được bán nhiều ở dạng nước, dầu bôi, băng, kem… Thông thường, dạng thuốc nước dùng để bôi chứa 17% axit (được bán dưới nhãn hiệu Compound W) có thể làm tan những mụn cóc nhỏ trong vòng từ 1-2 tuần đến 1-2 tháng.

Loại axit salicylic được tẩm trên băng có tác dụng mạnh hơn. Băng này chứa khoảng 40% axit, có thể làm tan những mụn cóc khá lớn. Nó được bán trên thị trường dưới nhãn hiệu Mediplast. Khi dùng băng này, nhớ chỉ đắp miếng băng lên chỗ mụn cóc mà thôi, vì chất axit có thể làm ăn mòn những phần da lành lặn chung quanh.

Thuốc dạng dầu chứa khoảng 60% axit salicylic. Trước khi bôi thuốc, nên ngâm mụn cóc trong nước ấm chừng 10 phút cho nó trở nên mềm. Nhỏ một giọt dầu trên mụn, và dán băng keo kín lại. Nên dùng thuốc trước khi đi ngủ và mở băng keo ra vào buổi sáng, rửa mụt bằng nước ấm sau khi tháo băng. Loại thuốc này thường chỉ được bán khi có đơn bác sĩ.

Ashley Hodgeson

Đó là một cuộc chạy đua tại địa phương – cuộc đua mà chúng tôi đã phải tập luyện gian khổ để được tham dự. Vết thương mới nhất ở chân của tôi vẫn chưa kịp lành. Thật sự tôi đã phải tự đấu tranh xem tôi có nên tham gia cuộc đua không. Nhưng cuối cùng thì tôi cũng đang chuẩn bị tham dự vòng chạy 3,200m.

“Chuẩn bị… sẵn sàng…” Tiếng súng lệnh vang lên và chúng tôi xuất phát. Những đứa con gái khác đều chạy trước tôi. Tôi nhận ra rằng tôi đang cà nhắc một cách đáng xấu hổ ở đằng sau mọi người và tôi càng ngày càng xa ở sau.

Người chạy đầu tiên đã về đích trước tôi đến hai vòng chạy. “Hoan hô!” Đám đông hét lớn. Đó là tiếng hoan hô lớn nhất mà tôi từng nghe ở một cuộc đua.

“Có lẽ mình nên bỏ cuộc,” tôi thầm nghĩ khi tôi cà nhắc tiếp. “Những người kia không muốn chờ để mình chạy tới đích.” Nhưng cuối cùng thì tôi cũng quyết định chạy tiếp. Hai vòng chạy cuối cùng tôi đã chạy trong đau đớn. Tôi quyết định không tham gia chạy vào năm tới. Thật không đáng, dù cho chân của tôi có khỏi hay không. Tôi cũng không thể thắng nổi cái cô bé đã thắng tôi đến hai lần.

Khi tới đích, tôi nghe tiếng hoan hô – cũng lớn như lần trước khi cô bé kia tới đích. “Có gì vậy?” Tôi tự hỏi. Tôi quay lại nhìn và thấy bọn con trai đang chuẩn bị vào vòng chạy. “Đúng rồi, họ đang hoan hô mấy đứa con trai.”

Tôi đang chạy thẳng vào nhà tắm thì có một cô gái đâm sầm vào tôi. “Oa, bạn thiệt là có lòng dũng cảm!” cô gái đó nói với tôi.

Tôi nghĩ thầm “Lòng dũng cảm? Cô này chắc nhầm mình với ai rồi. Tôi thua mà!”

“Nếu tôi thì đã không thể chạy nổi hai dặm như bạn vừa làm. Tôi chắc sẽ bỏ cuộc ngay từ vòng đầu tiên. Chân bạn có sao không? Chúng tôi đã hoan hô cổ vũ bạn đó. Bạn có nghe không?”

Tôi không thể tin nổi. Một người lạ hoắc lại hoan hô tôi – không phải vì cô ấy muốn tôi thắng, mà vì cô ấy muốn tôi tiếp tục mà không bỏ cuộc. Tôi lại lấy lại được niềm hy vọng. Tôi quyết định sẽ tham gia kỳ thi đấu năm tới. Một cô gái đã lấy lại cho tôi ước mơ của mình.

Vào hôm đó tôi học được hai điều:

– Thứ nhất, một chút thân ái và tin tưởng vào người khác có thể làm thay đổi người đó rất nhiều.

– Thứ hai, sức mạnh và dũng khí không phải luôn được đo bằng những huy chương và những chiến thắng. Chúng được đo bằng những vật lộn mà chúng ta vượt qua được. Những người mạnh nhất không phải lúc nào cũng là những người thắng cuộc mà là những người không bỏ cuộc khi họ đã thua.

Tôi chỉ có một ước mơ vào ngày đó – có lẽ là khi cuối cấp – tôi có thể thắng cuộc đua này với tiếng hoan hô vang dội như khi tôi được hoan hô ngày hôm nay.