VishareClub.com – Trithức là sứcmạnh

Cẩm nang mẹo vặt y khoa thực dụng – Nhiều tác giả

Bệnh cao huyết áp

Nếu còn trẻ và có huyết áp tối thiểu cao hơn 90, bạn nên cố gắng giảm nhẹ con số này nếu không muốn mắc phải chứng cao huyết áp khi lớn tuổi. Đây là một bệnh hết sức nguy hiểm, nguyên nhân gây ra chứng xây xẩm mặt mày, chóng mặt, xỉu, cơn đau tim, đứt mạch máu não… và các chứng bệnh về thận.

Các phương pháp dưới đây giúp bạn điều chỉnh một cách hiệu quả huyết áp của mình nếu bạn bị cao huyết áp ở mức nhẹ. Nếu bệnh nặng, bạn cần gặp bác sĩ.

Để ý về trọng lượng

Bác sĩ Norman K. rút ra nhận định rằng, những người béo phì thường có nguy cơ cao huyết áp gấp ba lần người thường. Người béo phì là người có số cân nặng cao hơn 20% so với chỉ số bình thường.

Nếu bị béo phì và cao huyết áp, bạn không cần giảm hết số cân thặng dư. Một nghiên cứu tại Israel cho thấy, những người béo phì chỉ cần giảm một nửa số cân thặng dư là có thể phục hồi huyết áp bình thường.

Đừng ăn mặn nữa

Khoa học vẫn chưa tìm ra lý do tại sao chất muối có khả năng làm cho huyết áp trở nên cao hơn. Nhưng kinh nghiệm trên nhiều bệnh nhân cho thấy, có sự liên hệ mật thiết giữa huyết áp và lượng muối tiêu thụ.

Bệnh nhân cao huyết áp nên giảm 5g lượng muối tiêu thụ mỗi ngày. Không nên kiêng tuyệt đối, bạn chỉ cần hạn chế nó, đồng thời đo huyết áp thường xuyên để biết kết quả.

Nếu bạn uống rượu, hãy uống ít lại

Khác với muối, rượu được chứng minh rất rõ ràng là gây nguy hại cho những người có huyết áp cao. Tuy vậy, phần lớn bác sĩ không bắt bệnh nhân kiêng rượu tuyệt đối, vì việc uống ít không ảnh hưởng xấu đến huyết áp.

Bác sĩ Norman khuyên rằng nếu bị cao huyết áp, bạn nên giới hạn lượng rượu mình uống là không quá hai ly nhỏ mỗi ngày.

Dùng nhiều chất kali

Kali giúp giảm huyết áp. Một nghiên cứu của bác sĩ George W. (Đại học y khoa Vermont, Mỹ) cho thấy, trong 100 bệnh nhân cao huyết áp dùng kali, có 30 người hạ được huyết áp sau 2 tuần. Sau 8 tuần, con số này là 70 người.

Bác sĩ George cũng khuyên rằng, chúng ta nên tiêu thụ lượng muối kali clorua (KCl) cao gấp 3 lần muối ăn (NaCl). Để tăng lượng KCl, nên ăn nhiều trái cây, khoai tây, cá. Trên thị trường hiện có một loại muối đặc biệt dành cho người bị bệnh cao huyết áp, bao gồm KCl và NaCl ở tỷ lệ thích hợp.

Dùng nhiều canxi

Canxi không chỉ ảnh hưởng tốt cho xương và răng mà còn có ích cho những người bị cao huyết áp do ăn muối nhiều. Bác sĩ Lawrencem R (Đại học Cornell, Mỹ) nhận định rằng, ăn muối nhiều là nguyên nhân của khoảng 50% trường hợp cao huyết áp. Đối với những người này, chất canxi có hiệu quả rõ rệt trong việc làm hạ áp.

Hãy tập thể dục loại vận động

Thể dục được chia làm hai loại:

– Loại vận động (aerobic) gồm chạy, nhảy, bơi, lội…, nói chung là những môn gây chảy mồ hôi nhiều mà không cần gồng hoặc ráng sức.

– Loại gồng (isometric) gồm cử tạ, hít đất, hít xà ngang, các môn nội công, nghĩa là không cử động chân tay nhiều, chỉ dùng sức gồng các bắp thịt lên để chống lại một sức ép.

Bác sĩ Robert C. ở Đại học Florida nhận định rằng, trong lúc vận động chân tay, áp suất máu sẽ tăng lên cao hơn bình thường. Huyết áp sẽ hạ xuống thấp hơn mức bình thường sau khi vận động chấm dứt rồi có khuynh hướng trở về bình thường, nhưng sẽ thấp hơn mức bình thường một chút.

Nhìn chung, nếu bạn bị chứng cao huyết áp, việc tập thể dục vận động loại nhẹ như đi bộ, cỡi xe đạp, bơi lội dai sức… có khả năng làm quân bình áp suất máu. Ngược lại, nếu tập các môn thể dục gồng hoặc thể dục vận động mạnh như chạy nước rút, nhảy cao…, áp suất máu sẽ tăng vọt lên.

Cách tập thể dục vận động loại nhẹ: hãy bắt đầu nhẹ nhàng, kế đó hơi nhanh một chút rồi trở lại chậm… Thí dụ: Đi bộ một cây số, bạn sẽ đi 1/4 cây số đầu tiên với tốc độ 4 km/h, kế đó tăng lên 5 km/h cho 1/2 cây số kế tiếp, rồi xuống 4 km/h cho 1/4 cây số cuối cùng. Sự tăng giảm nhịp nhàng như vậy giúp cho áp suất máu không bị lên xuống đột ngột.

Ăn nhiều rau

Các cuộc nghiên cứu cho thấy, những người ăn chay có áp suất máu thấp hơn người thường từ 10 đến 15 mmHg (cả 2 số đo áp suất máu cao và thấp). Hiện khoa học vẫn chưa biết đích xác được tại sao những người ăn chay lại có áp suất hạ như vậy.

Nhìn chung, nếu bạn có áp suất máu cao, việc ăn chay rất có ích cho áp suất máu của bạn.

Ảnh hưởng của tình cảm

Nhiều cuộc nghiên cứu cho thấy, tình cảm con người có ảnh hưởng rất quan trọng đến áp suất máu của họ. Một thí nghiệm tại bệnh viện Cornell (Mỹ) cho thấy, khi một người đang trong trạng thái hồi hộp, huyết áp tối thiểu gia tăng và ngược lại, khi một người vui vẻ, huyết áp tối đa hạ xuống.

Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận rằng áp suất máu tăng nhanh hơn khi một người bị lo lắng ở bên ngoài nhà của họ, tăng ít hơn khi họ ở trong nhà mình. Có lẽ lúc đó, người ta có cảm giác an toàn hơn chăng?…

Nói nhiều có hại!

Một cuộc bàn cãi sôi nổi, một lần cãi cọ với vợ, với chồng; những lần đụng chạm với đồng nghiệp trong sở, với chủ, với xếp của mình… đều làm áp suất máu của bạn tăng vọt… Điều này có lẽ bạn đã từng trải qua, và không làm bạn ngạc nhiên lắm.

Nhưng bạn sẽ ngạc nhiên nếu biết rằng, các nhà khoa học đã thí nghiệm và khẳng định, khi nói chuyện rất bình thường với một người nào đó, áp suất máu bạn thường cao hơn lúc không nói chuyện từ 10 đến 50%! Bệnh cao huyết áp trầm trọng chừng nào, áp suất khi nói chuyện lại dễ tăng chừng đó.

Sự tăng áp suất này xuất hiện không chỉ khi nói chuyện bằng ngôn ngữ, mà cả khi người ta ra dấu với nhau nữa (trường hợp những người câm hoặc điếc).

Nhìn chung, bất cứ việc gì làm một người phải vận dụng trí óc đều có thể đưa áp suất máu của người đó lên cao. Những kết quả thí nghiệm sau đây giúp cho bạn có thêm một khái niệm tổng quát về ảnh hưởng của sinh hoạt và tình cảm của một người đến áp suất máu của họ.

– Khi đọc một cuốn sách, một tờ báo, áp huyết của bạn có khuynh hướng hạ xuống. Nhưng nếu cũng cuốn sách, tờ báo đó, thay vì đọc thầm, bạn lại đọc lớn lên… việc này làm áp suất máu của bạn tăng cao hơn là không đọc.

– Hành đông vuốt ve, nựng nịu con chó nuôi trong nhà cũng làm áp huyết hạ xuống, dắt chó đi dạo cũng có tác dụng như vậy. Một nghiên cứu cho thấy, 2 người cùng bị bệnh tim giống nhau, nhưng người có nuôi chó lâu chết hơn người không nuôi chó.

– Gần đây, y học chứng minh được rằng, hai vợ chồng ở chung lâu ngày sẽ có áp suất máu tương tự như nhau!!! Các bác sĩ đưa ra giả thuyết rằng, sở dĩ có sự giống nhau này vì vợ chồng thường hay chia xẻ mọi việc trong đời sống, vui buồn, lo lắng đều giống nhau… Những cặp vợ chồng trên 60 tuổi thường có áp suất máu chỉ khác nhau 1 mmHg. Điều này đưa chúng ta đến một kết luận hữu ích: Nếu bạn trên 60, người bạn đời mắc bệnh cao huyết áp, hãy để ý thường xuyên về áp suất máu của chính mình!

Mẹo vặt:

Theo các thí nghiệm tại đại học Illinois, việc ăn mỗi ngày 4 cọng cần tây (cerlery) có thể giảm hơn 12% số đo áp huyết.

Khuyết Danh

Trong một lớp học dành cho người lớn mà tôi phụ trách, mới đây, tôi đã làm một việc mà thật “khó lòng tha thứ”. Đó là bài tập về nhà mà tôi ra cho lớp, bài tập như sau: “Nội trong tuần tới, hãy đến gặp một người mà bạn yêu thương và bày tỏ tình cảm của mình với người đó. Đó phải là người mà đã lâu lắm rồi hoặc từ trước tới nay bạn chưa bao giờ thổ lộ điều đó với họ”.

Nghe ra thì đó chẳng phải là một bài làm khó khăn gì mấy, nhưng nghĩ lại thì chuyện đó quả là quá khó đối với một số người vì hầu hết những người đàn ông trong lớp tôi đều đã bước qua cái tuổi ba mươi lăm và thế hệ của họ đưsợc nuôi dạy rằng bày tỏ tình cảm hay khóc lóc thì không đáng mặt đàn ông tí nào.

Đến buổi học sau, tôi hỏi cả lớp xem có ai muốn chia sẻ câu chuyện sau khi họ thổ lộ tình cảm với một người thân của mình hay không. Và như thường lệ, tôi chờ đợi cánh tay của một phụ nữ, nhưng lạ thay hôm nay lại là một người đàn ông xung phong phát biểu. Anh ấy có vẻ xúc động, giọng nói hơi run run.

Anh ta đứng dậy và nói: “Dennis, tuần rồi tôi đã thực sự rất giận thầy khi thầy cho chúng tôi bài tập về nhà này. Tôi không nghĩ là mình có một ai để bày tỏ tình cảm, hơn nữa, thầy là ai mà dám bảo chúng tôi phải làm những việc hoàn toàn riêng tư như thế. Thế nhưng, trên đường lái xe về nhà, lương tâm tôi mách bảo rằng tôi cần nói những lời đó với một người. Cách đây năm năm, giữa tôi và cha tôi xảy ra sự mâu thuẫn gay gắt mà không có cách nào giải quyết. Chúng tôi tránh gặp mặt nhau tối đa, ngoại trừ những lần họp mặt gia đình hay lễ lộc. Mà dẫu có gặp thì cũng hiếm khi nào nói chuyện với nhau. Vì vậy, tôi nghĩ, người mà mình sẽ bày tỏ tình cảm chính là cha tôi.

“Kỳ lạ thay, dường như quyết định đó đã giúp tôi trút đi gánh nặng trong lòng bấy lâu nay”.

“Vừa về đến nhà, tôi vội vã chạy đi tìm vợ để nói cho cô ấy biết dự định của mình. Nghe xong, cô ấy ôm chầm lấy tôi và lần đầu tiên kể từ ngày lấy nhau, vợ tôi mới nhìn thấy tôi khóc. Chúng tôi đã thức quá nửa đêm uống cà phê và tâm sự với nhau mọi chuyện. Điều đó quả thật là tuyệt diệu!”

“Sáng hôm sau, tôi dậy thật sớm, hay đúng ra là tôi cảm thấy quá sảng khoái đến mức không thể chợp mắt. Đến 9 giờ, tôi gọi điện cho cha. Ông nhấc máy, tôi nói: “Cha, sau giờ làm con đến nhé? Con có chuyện cần nói!” “Lại chuyện gì nữa đây?”, ông trả lời bằng một giọng gắt gỏng. Tôi bảo rằng ông hãy cố chờ đến lúc gặp nhau và ông đã đồng ý”.

“5: 30, tôi bấm chuông cửa nhà cha mẹ, cầu cho người mở cửa sẽ là cha vì nếu mẹ ra tôi sẽ lóng ngóng và sẽ nói luôn với mẹ thay vì phải nói với cha tôi. May thay, cha tôi đã xuất hiện trước ngưỡng cửa”.

‘Con không làm mất thời gian của cha đâu’, tôi bước một chân vào cửa và nói: ‘Cha à, con đến chỉ để nói rằng con rất yêu cha”.

“Dường như có một sự biến đổi diễn ra trong ông. Trước mắt tôi, gương mặt cha dịu lại, các nếp nhăn dường như biến mất và ông bắt đầu khóc. Ông bước đến, ôm chầm lấy tôi và nói: ‘Cha cũng yêu con, con trai ạ! Chỉ là từ trước đến giờ cha không thể nói ra’.

“Đó quả là một khoảnh khắc quý giá mà tôi không bao giờ muốn mất đi. Đã từ lâu rồi, tôi chưa có một cảm giác tuyệt diệu đến thế”.

“Nhưng đó chưa phải là điều mà tôi muốn nói. Hai ngày sau chuyến viếng thăm đó, cha tôi bị một cơn đau tim phải nhập viện và hiện nay đã rơi vào tình trạng hôn mê. Tôi không biết liệu ông có thể qua khỏi hay không”.

“Điều mà tôi muốn nói với tất cả các bạn ở đây là: Đừng chần chừ đối với những việc mà bản thân mình biết mình phải làm. Nếu tôi không kịp nói với cha những lời đó – có lẽ tôi sẽ không còn cơ hội thứ hai”.

Khuyết Danh

Một sớm tinh mơ, khi mặt biển còn mù sương, tôi bắt đầu chạy thể dục với chiếc walkman đeo bên hông. Ở phía xa, tôi thấy một cậu bé có vẻ bận rộn. Cậu chạy lăng xăng, cúi nhặt những vật gì đó rồi quăng nó xuống biển. Nếu đó là trò chơi thi ném đá thì tôi có thể trổ tài cùng cậu bé. Ngày nhỏ, tôi cũng thường hay chơi trò này. Nhưng khi nghe thấy tiếng cậu hét: “Về nhà ngay nhé! Bố mẹ mày đang đợi đấy!”

Có thể bạn không tin, như chính tôi lúc ấy, như những “viên đá” đó thì ra là những con sao biển bị mắc cạn trên bãi. Và vị cứu tinh nhỏ này đang cố gắng đưa chúng trở lại bãi biển, chạy đua với Mặt trời mà chỉ vài giờ nữa thôi sẽ trở nên gay gắt và không tài nào chịu đựng nổi.

Nhưng những cố gắng của cậu bé rồi sẽ chỉ là công cốc thôi. Làm sao có thể đưa hàng ngàn con sao biển về “nhà” của chúng được? Tôi gọi to: ” Này nhóc, làm thế làm gì? Làm sao em cứu được tất cả những con sao biển?”

Cậu bé lại cúi xuống, nhặt một con sao biển và hét trả lời: “Nhưng em có thể cứu được con này mà. Nó sẽ được về nhà!” Cậu bé vung tay quăng con vật bé nhỏ xuống biển. Rồi lại lặp tức cúi xuống với một con khác…

Rõ ràng cậu bé không quan tâm đến việc có vô số những con sao biển trên cát. Cậu chỉ nhìn thấy những sự sống mà cậu đang nắm trong tay. Cái mà cậu bé nhìn thấy, dù chỉ là một con số nhỏ nhoi nhưng đầy ý nghĩa. Còn tôi, tôi nhìn thấy một con số quá khổng lồ đó là vô vọng.

Thế là tôi cúi xuống nhặt một con sao biển lên và đưa nó về nhà.

Lý Lạc Long

LGT : Bài “Father Forgets” của W. Livingston Larned được đăng lần đầu tiên trên tạp chí Reader s Digest năm 1947. Sau đó, hầu như năm nào cũng có người viết thư về toà soạn yêu cầu đăng lại. Bài viết này đã được phiên dịch ra nhiều ngôn ngữ khác nhau trên thế giới. Nhân ngày Lễ Từ Phụ (Father s Day), chúng tôi xin trích đăng lại tâm tình của tác giả W. Livingston Larned,tâm tình của một người cha, hình ảnh một người cha đang giải bày tâm sự của mình với đứa con trai nhỏ đang ngủ … bằng nguyên bản tiếng Anh và bài phỏng dịch tiếng Việt. Theo thiển ý của chúng tôi thì đây là một bài viết hay và sẽ đem đến cho độc giả những cảm xúc sâu đậm. Xin mời Bạn!

************

ĐÔI LÚC CHA QUÊN

C on trai của cha,

Cách đây vài phút, cha đang ngồi đọc báo, chợt nhớ và nghĩ lại cách đối xử của cha với con hôm nay. Cha rất hối hận và không còn tâm trí để đọc báo nữa. Dù biết là con đang ngủ, nhưng sự cắn rứt, cảm giác bất an của một người có tội. Cha phải lẻn vào phòng, đến bên giường con để nói với con những lời thú tội này cha mới yên tâm. Nhìn con đang nằm, một bàn tay nhỏ nhắn đang nắm lại, để kề dưới má, những lọn tóc vàng ướt dính sát vào vầng trán đẩm mồ hôi. Cha đang rất ân hận, khi ôn lại cách đối xử của cha, với con hôm nay .

Buổi sáng, lúc con đang mặc quần áo chuẩn bị đi học, cha đã giận dữ, đã la rầy con chỉ vì con rửa mặt không sạch, đã mắng con chỉ vì con chưa đánh bóng đôi giày, rồi cha nghiêm khắc dạy bài học ngăn nắp khi con không sắp xếp đồ đạc gọn gàng và để rơi rớt lung tung trên sàn nhà. Lúc đang ăn điểm tâm, thì cha lại không để yên cho con ăn, mà phải tìm kiếm khuyết điểm của con, bắt con nghe thêm những lời phê bình khác như: Con làm rơi vãi thức ăn, con ăn uống hấp tấp quá, con đặt cùi chỏ lên mặt bàn, con phết quá nhiều bơ lên bánh mì… Khi cha rời nhà đi làm, mặc dù đang chơi, con cũng đã nhớ quay lại, vẫy tay chào ba và nói: “Ba đi làm vui!”. Thay vì lời cám ơn, hay chúc con vui vẻ lại, thì cha đã cau mày và mắng con: “Đi đứng cho đàng hoàng, giữ cái vai cho ngay thẳng!”.

Đến chiều, cảnh cha “la rầy” con tiếp tục tái diễn.

Khi đi làm về, cha thấy con quỳ gối chơi bắn bi với bạn, bên lề đường, vớ con bị rách, lũng lỗ. Cha đã làm con xấu hổ trước mặt bạn bè, bằng cách, từ đó về đến nhà, cha bắt con đi trước, cha đi sau canh chừng. Và cha tiếp tục dạy con thêm bài học về giá trị của tiền bạc: ” Đồ đạc, giày vớ tốn tiền và mắc mỏ. Nếu chính con bỏ tiền ra mua, con sẽ biết cẩn thận hơn!.” Nghĩ lại, cha cảm thấy xấu hổ. Cha thật không xứng đáng là người cha !

Buổi tối, con có nhớ không? Khi cha đang xem báo trong phòng đọc sách, con đã đứng ở cửa phòng è dè, lưỡng lự với cặp mắt đầy lo âu. Thay vì đến ôm con vào lòng để dỗ dành, an ủi thì cha lại làm như bực dọc vì bị quấy rầy. Cha vẫn tiếp tục xem báo và hỏi con một cách cộc lốc:”Cái gì nữa đây?” Con không trả lời chi cả, chỉ chạy nhanh đến ôm cổ cha, siết chặt bằng thứ tình yêu cha con mà Thượng Đế đã ươm mầm và nở hoa trong tim con, mà sự thờ ơ và vô tình của cha cũng không thể làm héo úa. Cha đã im lặng, lắng nghe tiếng bước chân của con trên từng bậc thang và xa dần.

Tờ báo vuột khỏi tay cha một cách vô thức, một cảm giác rất là khó chịu cho cha khi chợt nhận ra những thói quen của cha như: Chỉ nhìn thấy khuyết điểm của con, để la rầy, để phê bình…thay vì những lời khen thưởng, vỗ về, an ủi, chỉ dạy thân mật… mà một đứa bé, ở lứa tuổi của con rất cần để có một tuổi thơ trọn vẹn, để sống như một đứa bé. Con trai cưng, cha thương con nhiều lắm, nhưng cha đã vụng về và sai sót trong cách xử sự, biểu hiện tình thương của cha cho con. Cha đã dùng chuẩn mực của một người trưởng thành để đối xử với con – một đứa trẻ thơ.

Cha đã nhìn thấy, trong con, sự kết hợp diệu kỳ của những gì tốt đẹp nhất mà tạo hóa đã ban tặng cho loài người. Trái tim bé bỏng của con, với cha, nó đã lớn như ánh mặt trời lúc bình minh soi sáng vạn vật. Dù cha đã thờ ơ và vô tình, nhưng phần con thì con vẫn thấy cần thiết phải chạy đến hôn cha:”Chúc ngủ ngon”. Nụ hôn “chúc ngủ ngon” của con đã chứng tỏ tất cả. Đêm nay, với cha, không có gì quan trọng hơn so với con trai của cha. Trong bóng tối, cha đã quỳ bên giường con và sám hối. Cha rất hổ thẹn !

Đây là sự chuộc tội một cách yếu ớt, không thực tế của cha. Cha biết, con không thể hiểu đâu, nếu cha nói những điều này trong lúc con đang thức. Nhưng ngày mai, cha sẽ là một người cha thực sự và đúng nghĩa. Cha sẽ là bạn của con, chia xẻ mọi việc với con, buồn khi con buồn, vui khi con vui và cười khi con cười. Nếu con lỡ có làm việc gì sai, cha sẽ không nóng giận nữa. Cha sẽ luôn luôn tự nhắc cha:”Con chỉ là một đứa trẻ thơ!”.

Tha thứ cho cha con nhé! Cha đã quên con chỉ là một đứa bé, cha đã đối xử khắt khe với con như một người lớn. Nhìn con trong lúc này, đang nằm co một cách mệt mỏi trên giường. Cha đã nhận ra, con trai của cha vẫn chỉ là một đứa bé. Như mới hôm nào đây, con vẫn còn nằm trong vòng tay chăm sóc, bồng ẩm, nâng niu… của mẹ con. Cha đã đòi hỏi ở con quá nhiều! Thiệt là quá nhiều!

Lý Lạc Long

(TTL/TCT/MAI /2005)

A hỏi B:

A: Theo cậu thì người như thế nào bị gọi là kẻ ngốc?

B: Là người cố gắng diễn đạt điều mình muốn nói nhưng người khác không hiểu. Cậu có hiểu không?
A: KHÔNG!!!