VishareClub.com – Trithức là sứcmạnh

Cẩm nang mẹo vặt y khoa thực dụng – nhiều tác giả

Bỏng

Y khoa chia bỏng làm 3 cấp độ khác nhau:

– Cấp độ 1 (first-degree): Bỏng nhẹ, cụ thể như đi phơi nắng ngoài bãi biển, da bị đỏ lên và hơi rát.

– Cấp độ 2 (second-degree): Bỏng vừa, như trường hợp sơ ý chạm phải một vật nóng đỏ, da bị phồng lên, có nước.

– Cấp độ 3 (third-degree): Bỏng nặng, thường xảy ra trong trường hợp tiếp xúc với hơi nóng quá lâu như cháy nhà, bỏng vì các axit hay hóa chất, hoặc bỏng điện… Ở mức độ này, vết bỏng có màu trắng hoặc màu ngà, thường không còn cảm giác đau đớn nữa vì các tế bào thần kinh cảm giác nơi đó đã bị hủy hoại hết.

Khi bị bỏng ở cấp độ 1 hoặc 2, hầu hết các trường hợp đều có thể tự chữa lấy. Các trường hợp sau đều cần đến sự chăm sóc của bác sĩ chuyên khoa: bỏng cấp độ 3, trường hợp bỏng phức tạp mà bạn không biết thuộc cấp độ nào, bỏng bị nhiễm trùng hoặc chưa lành trong vòng 10 ngày… Đối với vết phỏng cấp độ 1 hoặc 2, việc đầu tiên là chặn đứng nguyên nhân gây ra bỏng, càng sớm càng tốt. Sau đó bạn cần làm những việc sau:

Làm nguội vết thương

Rửa vết thương với thật nhiều nước lạnh. Để vết thương dưới vòi nước lạnh đang chảy từ 15 đến 25 phút hoặc cho đến khi cảm thấy hết đau. Chỉ dùng nước lạnh là đủ. Việc dùng nước đá có ích trong một số trường hợp nhưng không phải lúc nào cũng có kết quả tốt.

Trường hợp bỏng chất lỏng (dầu, nước sôi, axit), trước hết phải cởi bỏ y phục bị ướt ra, kế đó mới ngâm nước lạnh chỗ bị bỏng. Nếu y phục bị dính vào vết thương, đừng cố gỡ ra, hãy rửa nước lạnh bên ngoài lớp vải và tìm bác sĩ.

Việc rửa nước lạnh có công dụng làm vết bỏng không lan rộng, đồng thời làm vết bỏng nhỏ hơn, và ít đau đớn hơn.

Giữ sạch vết bỏng

Một số người thường nghĩ, những chất như bơ, kem đánh răng, giấm, nước mắm… có thể làm dịu vết bỏng. Điều đó không đúng. Thực ra, phương pháp tốt nhất là giữ vết bỏng sạch sẽ, đừng động chạm gì trong vòng 24 giờ sau đó. Nếu vết bỏng nằm ở những chỗ dễ đụng chạm, có thể dùng một băng vải đắp lên chỉ với mục đích tránh sự đụng chạm làm đau đớn mà thôi.

Rửa xà phòng

Sau 24 giờ, bạn có thể rửa vết bỏng với xà phòng và nước lạnh hoặc một dung dịch thuốc Betadine có bán tại các hiệu thuốc tây. Rửa mỗi ngày một lần, lau hoặc quạt cho khô sau khi rửa.

Dùng lá nha đam

Nha đam (Aloe-vera) là một loại cây thường mọc ở sa mạc, lá có gai như cây dứa gai, dài chừng 1-2 gang tay, trong chứa chất nhờn. Chừng 3 ngày sau khi bị bỏng, bạn có thể ngắt một lá, lấy chất nhờn bên trong bôi lên vết bỏng. Vết thương sẽ mát hơn, dễ chịu hơn và không bị khô nứt. Các hiệu thuốc tây đều có bán loại kem Aloe này. Việc dùng lá tươi hay kem đều có công hiệu như nhau.

Ghi chú: Không nên dùng lá hoặc kem nha đam (Aloe-vera) nếu bạn có bệnh tim, đang dùng thuốc aspirin hoặc các loại thuốc làm loãng máu.

Bôi kem kháng sinh

Vết bỏng nhẹ tuy ít khi bị nhiễm trùng nhưng khi bị thì có khuynh hướng làm độc và lan rộng. Vì thế, bạn nên dùng các loại kem kháng sinh chống nhiễm trùng có bán tại các hiệu thuốc tây (cùng loại với kem trị vết thương, đứt tay). Các hiệu sau đây có kết quả tốt: Polysporin, Neosporin, Johnson & Johnson First-Aid cream.

Vết phồng

Thường vết phồng sẽ xuất hiện 1-2 hôm sau khi bị bỏng. Đối với vết phồng nhỏ, tốt nhất là để nguyên như vậy. Trong trường hợp vết phồng lớn và ở những chỗ hay bị chạm phải, xin xem cách chữa trị ở chương nói về vết phồng nước.

Công dụng của các sinh tố

– Sinh tố C: Cần thiết cho sự tạo thành collagen, một chất do cơ thể sản xuất ra để làm da chỗ bỏng chóng lành hơn. Bác sĩ Mary E., chuyên khoa về sinh tố trị liệu tại Arkansas (Mỹ) đề nghị liều lượng 5000 mg sinh tố C mỗi ngày (uống mỗi lần 1 viên 1000 mg, cách vài tiếng một lần. Sinh tố này không gây nguy hiểm khi dùng ở liều lượng nói trên).

– Sinh tố E: Giúp cho vết bỏng chóng lành hơn sau khi liền da. Mỗi ngày uống một viên sinh tố E loại 400 IU. Chờ cho vết bỏng không còn phồng lên nữa mà bắt đầu khô lại với lớp da non mầu hồng đỏ thì hằng ngày lấy dầu bôi lên chỗ da đó cho đến khi lành hẳn.

Cẩm nang mẹo vặt y khoa thực dụng – nhiều tác giả

Chứng ợ nóng hay nhói tim (Heartburn)

Chứng này không gây nguy hiểm như bệnh tim. Mục đích của việc tìm hiểu cặn kẽ về chứng này là để tìm cách phân biệt nó và chứng heart attack (nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại châu Âu). Với sự phân biệt này, bạn có thể biết rõ mình có bị chứng heart attack nguy hiểm kia hay không và không phải phí phạm nhiều tiền chữa một bệnh mà mình không mắc phải.

Muốn hiểu rõ cảm giác này ra sao, bạn hãy thử vào một ngày đẹp trời nào đó, tự thả lỏng cho mình tối đa về việc ăn uống. Hãy ăn thật nhiều và ăn với tốc độ thật nhanh những thứ khó tiêu và nhiều dầu mỡ như bơ, phó mát, mỡ, dầu ăn, dầu dừa, thêm vào tí sốt chua ngọt, tí ớt, uống sữa nguyên chất trong khi ăn, thêm vào vài lon bia nữa… Và hãy bình tĩnh chờ đợi cơn ợ nóng sắp đến với bạn.

Chứng ợ nóng tim gây nên do chất axit của dạ dày tràn ngược lên thực quản (ống dẫn thức ăn nối liền giữa miệng và dạ dày). Hẳn bạn biết dạ dày có thể tiêu hóa thức ăn nhờ vào những axit được tiết ra trong đó. Những chất này rất mạnh và có thể gây nguy hại nếu dạ dày không được một lớp màng đặc biệt bao bọc (và chỉ có dạ dày là không sợ axit này mà thôi).

Chuyện gì xảy ra khi axit tràn ra khỏi dạ dày, lên đến thực quản, nơi không được bảo vệ bởi lớp màng đặc biệt? Đơn giản thôi, bạn sẽ có những cảm giác như bị thiêu đốt trong lồng ngực, gần trái tim (nơi thực quản nối với dạ dày). Khi chứng này hơi nặng, cảm giác đó có thể trở thành đau nhói, đến nỗi bạn tưởng rằng mình đang bị chứng đau tim cấp tính.

Các phương pháp dưới đây (được thu thập từ những bác sĩ và chuyên gia có kinh nghiệm) sẽ giúp bạn giảm bớt cảm giác thiêu đốt này và đối phó với các biến chứng có thể gặp.

Đừng để dạ dày quá đầy

Dạ dày bạn giống như một hồ nước. Khi bạn liên tục bỏ vào nhiều thứ, hồ nước này sẽ đầy và tràn ra ngoài. Lúc đó, bạn bị chứng ợ nóng. Nếu trong lúc này, bạn không hiểu rõ căn bệnh mà tiếp tục ăn nhiều thêm nữa, cơn đau sẽ càng tăng. Vì vậy, cách chữa trị hữu hiệu nhất là hãy ngưng ăn lại.

Đừng nằm nghỉ khi đau

Cũng nói về hồ nước trong dạ dày bạn, hãy thử tưởng tượng chuyện gì xảy ra khi hồ nước đầy này bị nghiêng đi? Axit lại tràn ra, và bạn bị đau. Vì thế, hãy ngồi hoặc đứng khi bị chứng này (không lâu đâu, thời gian ngồi hoặc đứng này thường không quá một tiếng đồng hồ, khi dạ dày bạn đã thành công trong việc đẩy một phần thức ăn xuống đường ruột).

Có thể xoa dịu với thuốc đau dạ dày

Các loại thuốc trị đau dạ dày thông thường như Mylanta, Maalox… có chứa antacid, một chất thuộc loại kiềm, có thể trung hòa được axit. Ngoài ra, bạn có thể dùng những thuốc khác, miễn là chúng chứa chất antacid.

Nên dùng loại antacid nào?

Có hai loại antacid thông thường được bán tự do tại các nhà thuốc tây là Alumium Hydroxide và Magnesium Hydroxide. Cả hai chất này đều không tốt khi dùng nhiều. Chất Alumium Hydroxide nếu dùng nhiều sẽ gây táo bón, và Magnesium Hydroxide thì ngược lại, gây bệnh tiêu chảy (các loại antacid có chứa canxi cũng gây táo bón). Vì thế, bạn nên chọn những thuốc có chứa cả hai loại trên, chúng sẽ trung hòa ảnh hưởng của nhau.

Những thực phẩm dễ tạo chứng ợ nóng

Khi bị chứng này, bạn nên tránh ăn những chất có chứa nhiều mỡ, thịt, canxi. Đừng uống rượu hoặc những chất có vị chua. Nhất là đừng ăn nếp (hầu như bạn luôn luôn bị ợ chua khi ăn nhiều xôi hay cơm nếp).

Bạn cũng nên kiêng cà phê và các loại rau húng. Chúng có khả năng làm nắp đậy bao tử yếu đi, tạo cơ hội cho axit tràn ra dễ dàng hơn.

Nới lỏng dây lưng ra!

Ở mọi thời đại, việc làm đẹp đều được chú trọng. Bạn có thể thắt lưng thật chặt hoặc dùng những loại nịt dày khác làm cho bụng thon lại. Nhưng cần nhớ rằng, những loại nịt này đều làm giảm thể tích của hồ nước trong bao tử bạn. Nhiều người bị ợ nóng đến nỗi phải gập người lại, nhưng lại có thể tiếp tục cười nói, ăn uống bình thường trong một vài phút nếu họ làm một hành động mầu nhiệm là… nới rộng thắt lưng ra!

Chuyện gì xảy ra nếu có một thắt lưng thiên nhiên, không thể nới rộng ra được, đó là vòng mỡ quanh bụng của bạn? Một số người có bụng quá to thường bị nhói tim vì thể tích của mỡ lấn át dạ dày, làm nó nhỏ lại. Và điều đáng nói là đa số những người có vòng mỡ này lại thích ăn nhiều, và thường ăn rất nhanh! Hãy giảm cân đi, đó là lời khuyên hữu hiệu nhất.

Khám bác sĩ khi bạn bị nhói tim thường xuyên

Đây có thể là triệu chứng của bệnh loét dạ dày. Bạn nên đi khám bác sĩ nếu bị chứng ợ nóng hay ợ chua nhiều lần trong tuần, và chứng này kéo dài hơn 3 tuần lễ. Đặc biệt, cần đi khám khi:

– Bị ợ nóng trước khi ăn thay vì sau khi ăn.

– Nôn hoặc đi tiêu ra máu.

– Phân có màu đen.

– Bị đau đớn khi nuốt thức ăn.

– Xây xẩm, choáng váng khi đói hoặc khi no.

Mẹo vặt:

– Khi bị nhói tim mà không có sẵn thuốc antacid ở nhà, có thể dùng một lát gừng đâm nhỏ rồi nuốt, hoặc uống canh gừng, trà gừng… Loại thuốc này có hiệu quả tương đương hoặc hơn thuốc antacid mà ít gây những ảnh hưởng phụ.

– Dùng axit để chống axit. Đối với một số người, việc uống vào một thìa cà phê giấm được pha loãng với nước (trước hay trong bữa ăn)có công dụng chống lại bệnh nhói tim. Lượng axit này làm dạ dày bị chua và sẽ điều chỉnh để ít tiết ra chất axit hơn. Việc ăn canh chua trong bữa ăn cũng có ảnh hưởng tương tự. Dù sao, chỉ nên xem đây như một mẹo vặt vì nó không có hiệu quả trong tất cả mọi trường hợp.

Cẩm nang mẹo vặt y khoa thực dụng – nhiều tác giả

Bệnh khô, nứt nẻ tay chân

Ở châu Âu, nhiều người bị khô bàn tay suốt nửa năm mùa khô. Bệnh này có triệu chứng giống hệt bệnh nứt nẻ bàn chân của người Việt. Chúng có cùng nguyên nhân và cùng cách chữa trị. Tất cả những mẹo vặt y học được đề cập đến trong chương này đều có thể áp dụng cho chứng khô, nẻ chân tại Việt Nam.

Cần nói thêm rằng bệnh này hầu như không bao giờ xuất hiện trên trẻ em. Đây cũng là một bằng chứng hùng hồn về nguyên nhân chính yếu tạo nên sự khô nứt: Cơ thể con người già đi, nó không còn tạo được đủ chất dầu giữ cho da mềm nữa. Khi mùa khô đến, da không có lớp dầu bảo vệ nên bị mất hơi nước, khiến cho các tế bào bị khô đi, cuối cùng những đường nứt nẻ xuất hiện.

Hiện tượng nứt nẻ bàn chân cũng có cùng nguyên nhân: thường bạn đi ngoài đường hay trên đất mà để chân trần hoặc chỉ mang dép; sức nóng của mặt đất làm cho da khô đi, cộng thêm sự cọ xát giữa bàn chân với mặt đất hoặc với dép, tạo nên những vết nứt. Một số người bị nứt chân vì hay tiếp xúc với nước. Nước làm cho da mềm đi, sau đó lại bay hơi, làm các tế bào co lại, cùng với sự khô dầu của bàn chân đã tạo nên sự nứt nẻ.

Khi những vết nứt này trở nên nghiêm trọng, chúng thường gây cảm giác rát buốt, xốn xang mỗi khi co duỗi bàn tay hay bàn chân… Chứng này tuy không tạo hậu quả nghiêm trọng nhưng chắc chắn có thể làm bạn phải nghỉ việc một vài ngày do cảm giác xốn xang và sự bất tiện khi cầm nắm đồ vật.

Bạn không muốn nghỉ làm vì sự khó chịu này? Bạn cũng không muốn cảm giác rát buốt khó chịu làm sinh hoạt hằng ngày bị ảnh hưởng?… Hãy làm theo những phương pháp sau đây:

Đừng để vết thương tiếp xúc với nước

Bác sĩ Joseph, chuyên khoa về da nói: “Việc căn bản là phải tránh tiếp xúc với nước bằng mọi giá. Hãy nghĩ rằng nước là axít phá hủy bàn tay (chân) bạn. Khi bạn rửa tay chân, lớp dầu bảo vệ da cũng bị rửa đi mất. Vì thế, da bạn bị mất nước rất nhanh chóng, khiến tay chân càng khô hơn nữa”.

Dùng lotion

Các loại lotion – chất sền sệt đựng trong bình dành cho các phụ nữ bôi để tránh bị khô da, có bán tại hầu hết các nhà thuốc tây – đều có công dụng giữ cho da không bị mất nước. Chất này có tác dụng giống như dầu của cơ thể tiết ra để bảo vệ da vậy.

Hãy bắt đất với lotion; nếu vẫn chưa hết, hãy dùng chất bảo vệ da sệt hơn là kem dưỡng (cream). Sau cùng, có thể dùng chất sệt nhất là ointment (tất cả đều có bán tại các tiệm thuốc tây).

Khi dùng các loại trên, nên thoa trước một lớp mỏng, xoa đều, rồi thoa thêm một lớp nữa. Hai lớp mỏng sẽ bảo vệ tốt hơn một lớp dày.

Dùng tất và găng tay

Một đôi găng tay bằng vải hay bằng da có thể làm bàn tay nứt nẻ mau lành hơn. Tương tự, nếu bị nứt nẻ ở chân, bạn nên mang tất. Các vật dùng bằng vải hay da này bảo vệ tay hoặc chân bạn tránh khỏi sự cọ xát trong những động tác thường ngày. Chúng còn giữ cho tay chân không bị bẩn và nhờ đó không phải rửa thường xuyên. Nếu phải rửa bát hoặc làm vườn, hãy mang găng tay bằng cao su để ngăn nước thấm vào. Không nên mang găng cao su lâu quá vì như vậy da sẽ không đủ không khí; hơn nữa da tay lại toát mồ hôi, có thể gây nứt nẻ nhiều hơn.

Một chàng trai sắp bước sang tuổi 30 nhưng luôn lo lắng về tương lai của mình . Anh tự hỏi không biết giai đoạn đẹp nhất của cuộc đời mình đang ở phía trước hay là những năm tháng của anh đã trải qua rồi . Thói quen hàng ngày của anh là đến phòng tập thể dục trước khi đến sở làm . Một buổi sáng, anh ta chú ý đến một ông lão đã lớn tuổi nhưng vẫn giữ được vẻ cường tráng và lạc quan . Anh đến làm quen và hai người trò chuyện với nhau về những kinh nghiệm trong cuộc sống . Cuối cùng chàng trai hỏi: “Đâu là giai đoạn đẹp nhất của cuộc đời ông ?”. Không chút lưỡng lự, ông lão đáp:

“Khi tôi còn là một đứa bé, tôi được chăm sóc, nuôi dưỡng bởi cha mẹ . Đó là giai đoạn đẹp nhất của cuộc đời tôi .

Khi đến trường, tôi học được những kiến thức mới mẻ từ thầy cô, bạn bè . Đó là giai đoạn đẹp nhất của cuộc đời tôi .

Khi tôi nhận được việc làm đầu tiên, được gánh vác trách nhiệm và được trả lương bởi những nỗ lực của mình . Đó là giai đoạn đẹp nhất của cuộc đời tôi .

Khi tôi gặp vợ tôi, chúng tôi yêu nhau, cùng nhau xây dựng gia đình . Đó là giai đoạn đẹp nhất của cuộc đời tôi .

Khi tôi là một người cha, nhìn những đứa con của mình lớn lên . Đó là giai đoạn đẹp nhất của cuộc đời tôi .

Và bây giờ, tôi đã 79 tuổi . Tôi có sức khỏe . Tôi cảm thấy hạnh phúc và tôi đang yêu vợ tôi như lần đầu chúng tôi mới gặp nhau . Đây là giai đoạn đẹp nhất của đời tôi .”

Mỗi giai đoạn của cuộc đời đều là những giai đoạn đẹp nhất nếu chúng biết trân trọng và sống hết mình, đừng để thời gian trôi qua một cách vô ích .

Thanh Sơn

Dịch từ Internet

Larry và Jo Ann là một đôi vợ chồng bình thường. Họ sống trong một ngôi nhà bình thường trên một con phố bình thường. Giống như bao đôi vợ chồng bình thường khác, họ phải vật lộn với cuộc sống để lo cho con cái ăn học nên người.

Ngoài ra, họ còn bình thường về một phương diện khác: họ luôn có những cuộc cãi vặt. Đề tài là những bất đồng trong cuộc sống, và… ai là người có lỗi.

Cho đến một hôm, một sự kiện ngoại lệ đã xảy ra.

– Bà biết đấy, Jo Ann, tôi có những ngăn tủ kỳ diệu. Mỗi lần tôi mở chúng, chúng luôn có sẵn vớ và quần lót – Larry nói – Tôi muốn cảm ơn bà vì đã để mắt đến chúng suốt những năm qua.

Jo Ann nhìn chồng qua đôi kính:

– Ông muốn gì, Larry?

– Chẳng gì cả. Tôi chỉ muốn nói tôi đánh giá cao việc bà đã chăm sóc tôi.

Đây chẳng phải là lần đầu Larry có hành động kỳ lạ nên Jo Ann bỏ ngoài tai, cho đến vài hôm sau…

– Jo Ann, cám ơn bà đã ghi những con số chi phiếu rất đúng tháng này. Trong 16 con số thì bà đã ghi đúng hết 15 con. Quả là một kỷ lục.

Không tin vào những gì đang nghe, Jo Ann ngừng may.

– Larry, ông luôn cằn nhằn tôi về những con số sai, sao bây giờ lại thế?

– Vô lý. Tôi lúc nào cũng muốn bà biết tôi luôn ghi nhận những cố gắng của bà.

Jo Ann lắc đầu và tiếp tục may. “Ông ta làm sao ấy nhỉ?…”, bà tự hỏi.

Dù vậy, ngày hôm sau, khi Jo Ann ghi vào sổ tại cửa hàng tạp hóa của gia đình, bà cẩn thận để viết đúng số chi phiếu. Bà cố không nghĩ đến những điều không bình thường này nhưng thái độ kỳ lạ của Larry cứ tiếp tục.

– Jo Ann, thật là một bữa ăn ngon – ông ta nói trong một bữa tối – Tôi rất biết ơn bà. Trong 15 năm qua bà đã nấu hơn 14.000 bữa ăn cho tôi và lũ trẻ.

Rồi: “Ôi! Jo Ann, ngôi nhà mới ngăn nắp làm sao. Bà hẳn vất vả để giữ chúng luôn như thế…”.

Thậm chí: “Cảm ơn Jo Ann vì đã luôn bên cạnh tôi”.

Jo Ann trở nên lo lắng: “Đâu rồi những lời chê bai, chỉ trích?”.

Nỗi lo có điều gì không ổn xảy ra với chồng càng mạnh mẽ hơn khi Shelly, cô con gái 16 tuổi của bà, cằn nhằn:

– Bố lẩm cẩm rồi mẹ ạ! Bố bảo con xinh lắm với bộ quần áo cũ mèm này! Thật không phải là bố. Có gì xảy ra với bố rồi ấy!

Nhiều tuần trôi qua, Jo Ann trở nên quen thuộc với thái độ kỳ lạ của người bạn đời, và thỉnh thoảng bà cũng đáp trả lại “cảm ơn…”. Bà cảm thấy tự hào về bản thân như đã vượt qua được một chướng ngại vật. Nhưng đến khi một việc bất thường xảy ra thì bà hoàn toàn lúng túng.

– Tôi muốn bà nghỉ tay một chút – Larry nói – Tôi sẽ rửa chén. Nào, hãy bỏ cái chảo đó xuống và lên phòng khách xem tivi!

– (Sau một lúc lâu im lặng) Cảm ơn Larry, cảm ơn…

Bước chân của Jo Ann đột nhiên trở nên nhẹ tênh. Bà cảm thấy tự tin hơn và lần đầu tiên bà nghe mình khe khẽ hát. Câu chuyện sẽ dừng ở đây nếu không có một sự kiện đặc biệt nhất xảy ra. Lần này tác giả là Jo Ann. Một hôm, bà nói:

– Larry, tôi muốn cảm ơn ông vì đã làm việc nuôi sống gia đình suốt những năm qua. Tôi chưa từng nói cho ông biết, nhưng tôi rất biết ơn ông…

Larry đã không bao giờ hé mở lý do khiến ông thay đổi cách cư xử một cách tuyệt vời như thế, dù Jo Ann lục vấn đến đâu. Và điều này đã thành một trong những bí ẩn của cuộc sống, một điều bí ẩn mà tôi rất thích – vì tôi chính là… Jo Ann.

Võ Hoàng Lan

Từ Chicken soup for the soul